Naučite kako da razlikujete obično povraćanje izazvano virusom od simptoma ozbiljnijih zdravstvenih stanja i saznajte kada je vreme za posetu lekaru.

Povraćanje je čest i neprijatan simptom koji može pogoditi žene svih uzrasta, a često se javlja iznenada, izazivajući zabrinutost – naročito kada traje duže vreme. Najčešće je izazvano stomačnim virusima ili trovanjem hranom, ali povremeno može biti znak ozbiljnijih zdravstvenih problema. Prepoznavanje uzroka, simptoma i trenutka kada treba zatražiti medicinsku pomoć ima poseban značaj za žene koje balansiraju između brojnih životnih obaveza.

Povraćanje podrazumeva izbacivanje želudačnog sadržaja kroz usta i najčešće predstavlja način na koji telo pokušava da se zaštiti od štetnih supstanci. Za razliku od refluksa, koji se javlja bez napora, povraćanje prati snažna kontrakcija trbušnih mišića. Kod nekih može biti izrazito snažno, poznato kao projektilno povraćanje.

Simptomi koji često prate povraćanje su mučnina, pojačano lučenje pljuvačke, bol ili grčevi u stomaku, dijareja, povišena temperatura i osećaj iscrpljenosti. Ako povraćanje traje duže od nekoliko sati ili se pojavi dehidratacija (suva usta, slabost, tamna mokraća), preporučuje se odlazak kod lekara. Posebno su u riziku trudnice, deca, starije osobe i žene sa hroničnim bolestima.

Najčešći uzroci povraćanja kod žena obuhvataju:

– Gastroenteritis (stomačni virus), koji prolazi kroz 1-2 dana;
– Trovanje hranom, sa simptomima koji se javljaju ubrzo nakon unošenja sumnjive hrane;
– Reakcije na lekove ili hemikalije, koje mogu izazvati dodatne tegobe poput vrtoglavice ili grčeva;
– Mučninu tokom putovanja, češću kod žena i dece;
– Hormonske promene, naročito u trudnoći ili tokom ciklusa;
– Povraćanje nakon operacija, kao posledicu anestezije.

Međutim, povraćanje može ukazivati i na ozbiljne poremećaje poput upale slepog creva, migrene, bolesti žučne kese ili čak tumora digestivnog sistema. Na sledeće znake treba obratiti posebnu pažnju:

– Povraćanje uz jak bol u stomaku, krv ili crnu stolicu;
– Trajanje duže od dva dana;
– Znake jake dehidratacije (vrtoglavica, slabost, ubrzan puls).

Dr Sanja Petrović, specijalista interne medicine, naglašava: „Ako se povraćanje ponavlja, praćeno je visokom temperaturom, konfuzijom ili nemogućnošću zadržavanja tečnosti, neophodno je javiti se lekaru, jer to može ukazivati na ozbiljnije poremećaje.”

Praktični saveti za žene koje se suočavaju sa povraćanjem uključuju:
– Unosite male količine vode ili čaja u gutljajima radi prevencije dehidratacije;
– Odmarajte u polusedećem položaju;
– Izbegavajte tešku, masnu i začinjenu hranu dok simptomi ne prođu;
– Ako ste trudni i povraćanje je često, obavezno se konsultujte sa ginekologom.

Za preciznu dijagnozu i savet uvek se obratite lekaru, naročito ako se pojave neuobičajeni simptomi ili se stanje pogorša. Pravovremena reakcija može biti odlučujuća za vaše zdravlje.

Respiratorni virus HMPV sve češće izaziva tegobe kod dece, starijih i osoba sa slabijim imunitetom – evo šta treba znati

U poslednje vreme Sjedinjene Američke Države beleže veći broj slučajeva infekcije humanim metapneumovirusom (HMPV), respiratornim virusom koji može zahvatiti osobe svih uzrasta. Najosetljivije su ipak deca, ljudi stariji od 65 godina i oni sa oslabljenim imunitetom. Najnovija istraživanja pokazuju rast prisustva virusa u otpadnim vodama država poput Nju Džersija i Kalifornije, što sugeriše širenje virusa u zajednici.

Humani metapneumovirus je prvi put otkriven 2001. godine, ali se smatra da je među ljudima prisutan još od pedesetih godina prošlog veka. Pripada istoj grupi kao respiratorni sincicijalni virus (RSV), a simptomi su slični gripu ili prehladi: kašalj, povišena temperatura, zapušen nos i otežano disanje. Kod težih slučajeva, HMPV može izazvati bronhitis, upalu pluća, upalu srednjeg uha, bronhiolitis ili pogoršanje astme.

Za ovaj virus trenutno ne postoji vakcina ni specifična terapija, ali infektolozi ističu da nema razloga za strah. Dr Tomas Ruso, profesor infektivnih bolesti, objašnjava: “Ovaj virus najčešće izaziva blaže tegobe u odnosu na grip, COVID ili RSV. Većina ljudi se oporavi bez ozbiljnih posledica.”

HMPV se prenosi kapljičnim putem, odnosno bliskim kontaktom sa zaraženom osobom, kašljanjem i kijanjem, kao i preko površina na kojima se virus zadržao, a zatim dodirivanjem nosa, usta ili očiju. Posebno su rizična deca mlađa od pet godina, stariji od 65 godina i osobe sa hroničnim bolestima ili slabim imunitetom.

Za žene koje vode računa o zdravlju porodice, važno je znati da simptomi HMPV-a često podsećaju na druge respiratorne infekcije, a u većini slučajeva prolaze u roku od nekoliko dana do dve nedelje, uz odmor, dovoljno tečnosti i simptomatsku terapiju (kao što su lekovi za snižavanje temperature). Povremeno se mogu javiti i gastrointestinalni simptomi poput mučnine ili dijareje, posebno kod starijih osoba sa pridruženim bolestima.

Stručnjak za javno zdravlje, dr Amesh Adalja, savetuje: “Prevencija je ključna – redovno perite ruke, izbegavajte kontakt sa osobama koje pokazuju znake infekcije i provetravajte prostorije.”

Ukoliko se kod vas ili članova porodice pojave ozbiljniji simptomi, poput otežanog disanja, visoke temperature koja traje ili pogoršanja opšteg stanja, preporučuje se da se obratite izabranom lekaru radi procene i eventualnog lečenja. Za tačnu dijagnozu i savete obavezno se konsultujte sa stručnjakom.

Stručnjaci savetuju dosledne promene, ali ističu da ni najzdravije navike nisu potpuna zaštita

Poslednja istraživanja pokazuju da se rak debelog creva sve češće javlja kod žena mlađih od 65 godina, a primećen je i porast obolelih među onima mlađim od 50. Iako zdrave navike mogu bitno da umanje šansu za pojavu ove bolesti, lekari upozoravaju da nijedan stil života ne može garantovati potpunu zaštitu. Faktori rizika uključuju genetiku, starenje kao i spontane promene ćelija tokom života. Dr Asija Maula navodi: “Nije moguće svaki slučaj raka sprečiti, čak ni uz najzdravije navike, ali možemo značajno da smanjimo rizik izborom načina života.”

Kod mlađih žena posebno se registruje više hronične upale, najčešće povezane sa ishranom bogatom ultra-prerađenim namirnicama, manjkom fizičke aktivnosti, stresom i lošim kvalitetom sna. Pored toga, rizik povećavaju izloženost mikroplastici, zagađenje vazduha i smanjen broj korisnih crevnih bakterija.

Dr Maula naglašava: “Nijedan pojedinačni faktor ne izaziva rak debelog creva, ali kumulativno toksično opterećenje tokom vremena može negativno da utiče na zdravlje creva i podstakne upalne procese”. Prema rečima dr Donalda Granta, gojaznost, nedostatak vlakana u ishrani, fizička neaktivnost i alkohol dodatno doprinose riziku.

Stručnjaci preporučuju ženama da obrate pažnju na sledeće: održavajte zdravu težinu, birajte obroke bogate vlaknima i povrćem, izbegavajte prerađenu hranu, budite fizički aktivni i ograničite unos alkohola. Dosledne male promene, kao što su češće šetnje ili više povrća u svakodnevnim obrocima, mogu doprineti zdravlju creva na duže staze.

Važno je znati da nijedna promena ne eliminiše rizik u potpunosti, ali značajno ga smanjuje i pozitivno utiče na celokupno zdravlje. Ukoliko primetite promene u varenju, neobične simptome ili krv u stolici, obavezno se javite lekaru. Za tačnu dijagnozu i savet, konsultujte stručnjaka.