Umor, oticanje nogu i nepravilno srčano lupanje mogu biti prvi znak ozbiljnih srčanih oboljenja kod žena svih uzrasta
Upale srca, poznate i kao karditis, predstavljaju značajan zdravstveni izazov za žene u svim životnim dobima. Najčešći simptomi nisu uvek bol u grudima – često žene najpre primete izražen umor, oticanje nogu, otežano disanje ili nepravilan rad srca. Pravovremeno prepoznavanje ovih signala i brza reakcija presudni su za očuvanje zdravlja. Karditis se deli na tri glavne vrste, zavisno od toga koji deo srca je zahvaćen: miokarditis (upala srčanog mišića), endokarditis (upala unutrašnjeg sloja srca ili zalistaka) i perikarditis (upala zaštitne kese oko srca). Svaka vrsta nosi različite uzroke i simptome. Endokarditis često nastaje kada bakterije ili gljivice uđu u krvotok, izazivajući povišenu temperaturu, umor, bolove u zglobovima, noćno znojenje, gubitak telesne mase i crvene tačkice na koži. Ovaj oblik infekcije najčešće pogađa osobe sa oslabljenim imunitetom ili ženama sa prethodnim promenama na zaliscima. Miokarditis se uglavnom javlja nakon virusnih infekcija, ali mogu ga izazvati i određene bakterije ili gljivice. „Najveći rizik imaju osobe sa slabijim imunitetom, kao i one koje su nedavno imale virusnu infekciju ili su bile izložene štetnim hemikalijama“, naglašava dr Biletega Jenenah. Simptomi uključuju umor, bol u grudima, otežano disanje, ubrzan ili nepravilan rad srca i oticanje nogu ili stopala. U težim slučajevima može doći do srčane slabosti ili iznenadnog zastoja srca. Perikarditis, upala srčane maramice, može biti posledica infekcija, autoimunih bolesti, infarkta ili izloženosti zračenju. Najizraženiji simptom je oštar bol u grudima koji se pojačava disanjem ili ležanjem, uz povišenu temperaturu, kašalj, umor, otežano disanje i osećaj pritiska u grudima. Žene često zanemaruju simptome poput hroničnog umora ili oticanja nogu, pripisujući ih stresu ili zamoru, iako mogu ukazivati na ozbiljne poremećaje srca. Pravovremena poseta lekaru i osnovne analize značajno umanjuju rizik od komplikacija. „Bilo koji od navedenih simptoma – bol u grudima, otežano disanje, nesvestica, ubrzan ili nepravilan rad srca – zahtevaju hitnu medicinsku procenu“, ističe dr Jenenah. Dodaje da ni blagi, ali uporno prisutni simptomi ne treba da se zanemare, posebno kod žena sa hroničnim bolestima ili u menopauzi. Prevenciju čine redovna fizička aktivnost, uravnotežena ishrana, izbegavanje pušenja i upravljanje stresom, kao i redovno praćenje krvnog pritiska i šećera. Za tačnu dijagnozu i savet neophodno je obratiti se lekaru, jer brzo prepoznavanje simptoma i odgovarajuće lečenje mogu znatno doprineti zdravlju srca.
