Više od 170 miliona žena pogođeno je ovim hormonskim poremećajem, a nova terminologija olakšava dijagnozu i brigu
Više od 170 miliona žena širom sveta suočava se sa stanjem poznatim kao sindrom policističnih jajnika (PCOS), koji je nedavno dobio novo ime zahvaljujući odluci međunarodne grupe stručnjaka. Sada se ovo oboljenje naziva poliendokrini metabolički ovarijalni sindrom (PMOS), čime se želi preciznije prikazati složenost poremećaja i poboljšati zdravstvena zaštita žena. Stručnjaci su istakli da dosadašnji naziv nije u potpunosti opisivao sve aspekte ovog poremećaja, jer on utiče na više organa i sistema, a ne samo na jajnike.
U izveštaju stručne grupe navodi se: „Termin ‘sindrom policističnih jajnika’ je dugo vremena bio netačan i potencijalno štetan, jer opisuje samo jedan organ i ne prikazuje multisistemski karakter poremećaja.“ Promena naziva posebno je važna jer, prema podacima Svetske zdravstvene organizacije, čak 13% žena reproduktivnog doba ima PMOS, dok gotovo 70% slučajeva ostaje neotkriveno.
Dr Margaret Načigal, specijalista reproduktivne endokrinologije iz Njujorka, objašnjava da PMOS najčešće uzrokuje neredovne menstruacije i povišen nivo androgenih hormona, što može dovesti do akni ili pojačane maljavosti. „Radi se o veoma raznolikom poremećaju, sa različitim simptomima i stepenima ozbiljnosti“, ističe dr Načigal. Iako se najčešće vezuje za probleme sa plodnošću, PMOS ima uticaj i na metabolizam i zdravlje kože.
Prema rečima dr Džia Žu, pedijatrijskog endokrinologa, nova istraživanja pokazuju da PMOS predstavlja širi metabolički i reproduktivni poremećaj, koji se može javiti i kod muškaraca, pa čak i kod dece pre puberteta. „Naši nalazi pokazuju da genetski rizik za PMOS može da se ispolji kod dece, čak i pre nego što uđu u reproduktivni period“, navodi dr Žu. Ipak, uzrok nastanka PMOS-a još uvek nije potpuno razjašnjen.
Dijagnoza PMOS-a postavlja se prema Roterdamskim kriterijumima, kako objašnjava dr Lora Šahin, ginekolog iz Sijetla. Za dijagnozu su potrebna najmanje dva od sledeća tri kriterijuma: neredovna ili izostala ovulacija, znaci viška androgena (akne, pojačana maljavost ili povišen nivo hormona) i policistični izgled jajnika na ultrazvuku. Pre potvrde dijagnoze, moraju se isključiti druge bolesti poput problema sa štitnom ili nadbubrežnom žlezdom, što može produžiti dijagnostički proces i izazvati frustraciju kod pacijentkinja.
Sve više poznatih žena javno govori o svom iskustvu sa PMOS-om, čime se šire informacije, ali i dezinformacije na društvenim mrežama. Stručnjaci naglašavaju značaj tačne i pravovremene dijagnostike, kao i podrške ženama koje se bore sa ovim složenim stanjem – ne samo zbog fizičkih, već i psihičkih izazova koje PMOS nosi.
