Simulacija mikroklime u Bloku 61, Bloku 11c i Zemun Polju pokazuje rast toplotnog stresa i pogoršanje termalnog komfora stanovnika
U periodu od 1985. do danas, temperatura u pojedinim novobeogradskim blokovima porasla je za 5 °C, usled povećanja broja zgrada i smanjenja zelenih površina, pokazuje istraživanje arhitektice Milene Ristić. Analiza je sprovedena na Bloku 61, Bloku 11c i delu naselja Zemun Polje, uz simulaciju mikroklimatskih uslova pre i posle morfoloških transformacija ovih blokova. Za poređenje su korišćeni scenariji iz 1985. godine i 2024. godine, dok su podaci o klimatskim karakteristikama uzeti za najtopliji dan 2024. – 16. jul.
U istraživanju, sprovedenom ENVI-met modelom, posmatrano je pet karakterističnih vremenskih tačaka (02h, 06h, 12h, 16h i 22h) i analizirani su parametri kao što su potencijalna temperatura vazduha, termalni komfor (UTCI indeks) i temperatura površina. Rezultati su pokazali da su temperature porasle u svim blokovima, ali su najizraženiji negativni efekti uočeni u večernjim časovima kada površine emituju akumuliranu toplotu, što dovodi do lošeg termičkog oporavka prostora.
Blok 61, sa većim udelom slobodnih površina i otvorenom strukturom, najbrže se rashlađuje, dok je Blok 11c zabeležio smanjenu cirkulaciju vazduha i slabije noćno hlađenje, što je povećalo subjektivni osećaj toplotnog stresa. Naselje Zemun Polje, sa nižom gustinom izgrađenosti i više prirodnog tla, imalo je najniže temperature i najstabilniji termalni profil tokom dana, a manje intervencije u prostoru nisu značajno uticale na njegovu mikroklimu.
Istraživanje je pokazalo da u Bloku 61 u šest sati ujutru, toplotni stres u osenčenim delovima iznosi oko 24 °C, dok na otvorenim asfaltiranim površinama dostiže i do 30 °C, što je kategorija umerenog toplotnog stresa već u ranim jutarnjim satima. Ovi rezultati potvrđuju presudnu ulogu zelenih površina i orijentacije objekata u regulisanju termalnog komfora.
Nova gradnja dovela je i do pojave novih senki, pa su u nekim trenucima temperature vazduha u 2024. godini bile niže zahvaljujući hladu objekata. Međutim, detaljna analiza pokazuje da je zamena prirodnih površina veštačkim materijalima uticala na porast temperature površina i nižih slojeva atmosfere, što je dodatno pogoršalo uslove u blokovima sa većom gustinom izgrađenosti.
