Istraživači iz Finske navode da artroskopska intervencija na meniskusu ne pruža značajne koristi, dok se beleže povećani rizici
Najnovija studija iz Finske ukazuje da često izvođena artroskopska operacija kolena, posebno kod osoba srednjih godina i starijih sa degenerativnim oštećenjima meniskusa, može dovesti do pogoršanja simptoma i povećanog rizika od razvoja osteoartritisa. Istraživanje je sprovedeno u periodu od deset godina, a rezultati su objavljeni u aprilu u stručnom medicinskom časopisu.
Prema navodima istraživača, pacijenti su nasumično raspoređeni u dve grupe: jedna je bila podvrgnuta artroskopskoj operaciji radi uklanjanja oštećenog dela hrskavice, dok je druga imala tzv. „lažnu operaciju“, odnosno samo rez na koži bez daljih intervencija. Tokom praćenja, utvrđeno je da su pacijenti koji su prošli kroz pravu hiruršku proceduru imali više bolova, brže napredovanje osteoartritisa i češće kasnije operacije potpunog ugradnje veštačkog kolena (totalna proteza), u odnosu na one iz kontrolne grupe.
Teppo Järvinen, ortoped i jedan od vodećih istraživača studije, izjavio je da su rezultati jasno pokazali da artroskopska operacija kod ovog tipa povreda ne donosi očekivane koristi. „Pokazalo se da pacijenti koji su prošli kroz ovaj zahvat često imaju više bola i slabije rezultate. Svi parametri išli su u istom smeru“, rekao je Järvinen. On je dodao da su u istraživanju učestvovali pacijenti za koje se verovalo da će najviše imati koristi od intervencije.
Studija se ne odnosi na povrede meniskusa nastale usled iznenadnih, akutnih trauma, već na degenerativna oštećenja kod osoba srednjeg i starijeg doba. Svi ispitanici su imali bolove u kolenu, a magnetna rezonanca je pokazala prisustvo oštećenja hrskavice.
Već duže od decenije, dokazi iz više studija ukazuju da artroskopska operacija za uklanjanje oštećenog meniskusa ne donosi bolje rezultate u poređenju sa fizikalnom terapijom. Järvinen je naveo da je u Finskoj broj ovih operacija smanjen za 90% u poslednjih nekoliko godina, dok se u Sjedinjenim Državama pad broja zahvata odvija znatno sporije.
Prema analizi podataka iz komercijalnih osiguranja u SAD, između 2010. i 2020. godine, broj artroskopskih operacija meniskusa opadao je za oko 4% godišnje. Najveći broj zahvata obavljen je kod žena i osoba u pedesetim godinama. Takođe, podaci iz američkog državnog zdravstvenog sistema pokazuju pad broja ovih operacija sa oko 169.000 u 2014. godini na 91.000 u 2024. godini.
Zaključci istraživača sugerišu da je potrebno preispitati rutinsku primenu artroskopske hirurgije kod degenerativnih oštećenja kolena, dok lekari i pacijenti treba da budu informisani o potencijalnim rizicima i ograničenim koristima ove intervencije.
