Ekonomisti ukazuju na uticaj digitalnih tehnologija na društvene odnose i pad broja rođenih, potvrđuju najnovija istraživanja
Stopa nataliteta u Sjedinjenim Američkim Državama poslednjih decenija beleži značajan pad, što izaziva zabrinutost među donosiocima odluka i ekonomistima. Prema najnovijim istraživanjima, uz tradicionalno navođene razloge kao što su ekonomska nestabilnost i promenjene društvene vrednosti u vezi sa roditeljstvom, istaknut je i potencijalni uticaj široke upotrebe pametnih telefona na ovu pojavu.
Ekonomistkinja Kejtlin Majers sa Koledža Midlberi sprovela je studiju koja sugeriše da je lansiranje iPhone-a 2007. godine moglo da doprinese smanjenju stope fertiliteta u SAD. U svom radu, Majers navodi da dostupnost ovog uređaja može objasniti od 33% do 52% ukupnog pada nataliteta, pozivajući se na analize koje ukazuju na promene u načinu na koji ljudi međusobno komuniciraju i razvijaju društvene odnose.
Majers ističe da su pametni telefoni omogućili korisnicima da lakše pristupe internetu, što je uticalo na to da sve više osoba koristi digitalne kanale za komunikaciju umesto neposrednih susreta. Takođe, prema njenim rečima, dostupnost informacija o kontracepciji i pornografiji putem telefona dodatno je uticala na smanjenje broja rođenih.
Istraživanje se oslanja na tzv. prirodni eksperiment iz perioda kada je iPhone bio dostupan isključivo preko jedne mreže u SAD, što je omogućilo poređenje različitih regiona prema stepenu dostupnosti uređaja. Majers navodi da je uporedila stope nataliteta u okruzima sa širokom pokrivenošću tom mrežom sa onima gde je pristup bio ograničen, pri čemu je efekat digitalne tehnologije na natalitet ostao izražen i nakon kontrole ekonomskih i demografskih faktora.
“Bilo mi je iznenađujuće koliko jasno se ovaj efekat izdvaja u podacima”, navodi Majers. Ona dodaje da je sprovela dodatne provere kako bi isključila mogućnost da su ekonomske posledice finansijske krize iz 2008. godine imale veći uticaj na područja gde je iPhone bio zastupljeniji, ali rezultati su pokazali konzistentnost uticaja pametnih telefona.
Stručnjaci napominju da pad nataliteta u SAD ima višestruke uzroke, među kojima su i finansijska nesigurnost, kasnije zasnivanje porodice i promena stavova prema roditeljstvu. Najnovija istraživanja, međutim, ukazuju da tehnološke inovacije takođe igraju značajnu ulogu u oblikovanju demografskih trendova.
