Zdravstveni stručnjaci potvrđuju porast obolelih od silikoze među radnicima koji obrađuju kvarcne ploče; bolest zahvata mlađu radnu populaciju
Silikoza, bolest pluća koja je nekada bila najčešća među rudarima, sve se češće dijagnostikuje kod radnika zaposlenih u industriji izrade kuhinjskih ploča. Prema navodima medicinskih stručnjaka, povećana popularnost kvarcnih (eng. engineered stone) površina u uređenju enterijera dovela je do širenja ove bolesti među radnicima koji svakodnevno obrađuju takve materijale.
César Manuel González, bivši radnik u jednoj radionici za izradu ploča, radio je prvo sa prirodnim kamenom, poput mermera i granita, da bi, usled promene tržišnih trendova posle 2008-09. godine, prešao na obradu kvarca. Kvarcne ploče su postale tražene zbog cene i izdržljivosti. Analitičari tržišta procenjuju da vrednost globalnog tržišta kvarca dostiže oko 30 milijardi dolara, a potražnja nastavlja da raste.
Tokom procesa sečenja i obrade ovih materijala, u vazduh se oslobađaju sitne čestice kristalnog silicijum-dioksida. Stručnjaci upozoravaju da udisanje ovog praha dovodi do nakupljanja čestica u plućima radnika, zbog čega dolazi do stvaranja ožiljnog tkiva i progresivnog smanjenja funkcije pluća. U slučaju César Manuela Gonzáleza, simptomi su počeli sa otežanim disanjem, a zatim su napredovali do silikoze – bolesti koja je, prema izjavama lekara, neizlečiva i može zahtevati transplantaciju pluća.
Transplantacija može produžiti život, ali podrazumeva dugotrajnu terapiju i stalnu izloženost riziku od infekcija, navode zdravstveni radnici. González je dijagnozu dobio 2023. godine, što ilustruje činjenicu da se bolest više ne javlja isključivo kod osoba sa višedecenijskim radnim stažom u rudnicima, već zahvata i znatno mlađe radnike, često iz hispanoameričkih zajednica, koji rade u malim radionicama za proizvodnju kuhinjskih ploča.
Prema navodima stručnjaka, problem je posebno izražen u manjim firmama gde se zaštita na radu ne sprovodi dosledno. Prašina se zadržava na odeći, kosi i površinama radionica, što povećava rizik za zaposlene.
Zdravstvene ustanove i stručnjaci za javno zdravlje ističu potrebu za strožim merama zaštite i nadzora u industriji obrade kamena, kao i za edukacijom o rizicima izloženosti kristalnom silicijumu. Preporučuje se korišćenje odgovarajuće zaštitne opreme i sistema za ekstrakciju prašine, kao i redovni lekarski pregledi radnika.
Silikoza je hronična bolest pluća koja može dovesti do ozbiljnih komplikacija, uključujući respiratornu insuficijenciju. Stručnjaci upozoravaju da je bolest neizlečiva, te da je prevencija ključna. Epidemiolozi navode da je važno podizanje svesti o profesionalnim rizicima, posebno u zemljama i sektorima gde je upotreba kvarcnih površina u porastu.
