Pravovremeno otkrivanje simptoma i redovni pregledi ključni su za uspešno lečenje i prevenciju bolesti
Rak debelog creva spada među najčešće maligne bolesti koje pogađaju žene i muškarce starije od 50 godina, a često se dijagnostikuje tek kada bolest uznapreduje. Nedavna priča dr Tamare Lazić, koja se četiri godine borila sa ovim karcinomom, podseća na to koliko je važno obratiti pažnju na prve simptome i ne odlagati posetu lekaru.
Na promene u navikama pražnjenja creva, poput produžene dijareje, zatvora ili tanke stolice koja traje nekoliko dana, treba odmah reagovati. Posebno je važno ne ignorisati prisustvo krvi u stolici, bilo da je reč o svetlocrvenoj ili tamnoj boji, jer to može biti ozbiljan znak za uzbunu. Dugotrajna nelagodnost u stomaku – grčevi, gasovi, bol i nadimanje – mogu ukazivati na problem, kao i neobjašnjiv gubitak kilograma, osećaj slabosti, umora ili utisak da pražnjenje creva nije potpuno.
Prof. dr Miloš Bjelović, ekspert za digestivnu hirurgiju, naglašava: “Simptomi često ostaju neprepoznati ili se zanemaruju, što dovodi do toga da se čak 25 odsto pacijenata javlja lekaru u trenutku kada je rak već metastazirao. Rano otkrivanje značajno povećava šanse za izlečenje.”
Stadijumi bolesti određuju se prema tome koliko se karcinom proširio – prvi stadijum podrazumeva tumor ograničen na sluznicu, dok napredniji stadijumi uključuju limfne čvorove ili udaljene organe. Lečenje obuhvata kombinaciju hirurgije, hemoterapije, zračenja i ciljane terapije, u zavisnosti od stadijuma bolesti.
Ženama se posebno savetuje redovan skrining, naročito između 50. i 74. godine. Nacionalni program ranog otkrivanja raka debelog creva uključuje test na skrivenu krv u stolici, a pozitivan nalaz vodi ka daljim pregledima poput kolonoskopije. Osobe sa porodičnom anamnezom raka debelog creva treba da započnu kontrole i pre 50. godine.
Prevencija igra veliku ulogu: uravnotežena ishrana bogata voćem, povrćem i celim žitaricama, fizička aktivnost, izbegavanje pušenja i ograničavanje alkohola mogu znatno smanjiti rizik od pojave bolesti. “Savremene terapije, poput imunoterapije i ciljane medicine, sve su dostupnije i daju bolje rezultate, dok minimalno invazivne hirurške metode omogućavaju brži oporavak”, ističe prof. dr Bjelović.
Pored medicinskog tretmana, značajnu ulogu ima podrška porodice, kao i stručnjaka za ishranu i psihološko savetovanje tokom oporavka. Za svaku sumnju i preciznu dijagnozu, obavezno se posavetujte sa svojim lekarom.
