Simptomi poput hroničnog umora, neobjašnjivog gubitka težine i nelagodnosti u stomaku mogu biti prvi pokazatelji
Kolorektalni karcinom, odnosno rak debelog creva, sve češće pogađa žene u Srbiji, uključujući i one mlađe od 50 godina. Ova bolest je među najzastupljenijim vrstama raka, ali uz rano otkrivanje šanse za uspešan oporavak su značajno veće. Nažalost, rani simptomi često ostaju neprimećeni jer se razvijaju postepeno i mogu delovati kao posledica svakodnevnog stresa ili umora.
Prvi signal na koji žene treba da obrate pažnju je stalni, izražen umor koji ne nestaje ni nakon odmora ili kvalitetnog sna. Ovakva iscrpljenost može biti rezultat anemije, jer tumor izaziva sporo i neprimetno krvarenje, što sa vremenom smanjuje broj crvenih krvnih zrnaca. Ukoliko se uz umor javljaju i simptomi poput bržeg zamaranja ili otežanog disanja pri manjem naporu, važno je da žene ne pripisuju to samo stresu.
Drugi važan simptom je neobjašnjiv pad telesne mase. Stručnjaci napominju da svaka nenamerna redukcija težine od pet ili više odsto ukupne mase u periodu od šest meseci, bez promena u načinu ishrane ili fizičkoj aktivnosti, može ukazivati na ozbiljan problem. Razlog za gubitak kilograma može biti povećana potrošnja energije usled prisustva ćelija raka, kao i smanjen apetit zbog promena u funkcionisanju creva.
Treći simptom koji ne treba zanemariti je dugotrajna nelagodnost, bol ili pojava kvržice u predelu stomaka. Ova nelagodnost je najčešće tupa ili uporna, a može biti praćena grčevima ili osećajem nadutosti koji ne prolazi. Ako se pojavi i opipljiva kvržica, to može značiti da je tumor već uznapredovao.
Ako se uz ove simptome pojave i specifične promene poput promena u pražnjenju creva (proliv, zatvor, krv u stolici ili promena oblika stolice), odmah se treba obratiti lekaru. Kako ističe dr Ana Ilić, specijalista gastroenterologije: “Najvažnije je da žene slušaju svoje telo, obrate pažnju na promene i ne odlažu posetu stručnjaku. Rano prepoznavanje simptoma spasava život”.
S obzirom na značaj prevencije, ženama starijim od 45 godina savetuje se redovan skrining, naročito ako postoji porodična istorija bolesti, kao i testiranje na skriveno krvarenje u stolici. Uravnotežena ishrana bogata vlaknima, fizička aktivnost, izbegavanje pušenja i preterane konzumacije alkohola dodatno smanjuju rizik od ove bolesti. U slučaju bilo kakvih dugotrajnih i neobjašnjivih tegoba, bez obzira na godine, preporuka je da se što pre potraži savet stručnjaka i uradi odgovarajuća dijagnostika.
