Rani simptomi lupusa često su vidljivi na koži, kosi i noktima – pravovremena reakcija olakšava lečenje i čuva kvalitet života
Lupus je ozbiljna hronična autoimuna bolest koja se najčešće javlja kod žena uzrasta između 15. i 45. godine. Iako može zahvatiti brojne organe, prvi znaci bolesti često su vidljivi upravo na koži, kosi i noktima, što čini rano prepoznavanje izuzetno važnim za brže dijagnostikovanje i efikasno lečenje.
Kožne promene kod lupusa obično se pojavljuju na delovima tela koji su izloženi suncu, kao što su lice, usne, teme, uši, vrat, šake, ruke i noge. Sunčevi UV zraci mogu dodatno pogoršati problem, pa su ove regije posebno osetljive. Kod nekih žena simptomi mogu biti prisutni i na mestima koja su skrivena odećom, poput leđa, grudi, zadnjice ili dojki. U nekim slučajevima, ranice i ulceracije mogu se javiti na sluzokoži usne šupljine, nosa ili genitalne regije, što može značajno narušiti svakodnevne aktivnosti.
Jedan od najprepoznatljivijih simptoma je takozvani “leptir osip” koji se javlja preko nosa i obraza, često praćen crvenilom i otokom oko očiju. Ove promene se u pravilu pogoršavaju nakon izlaganja suncu. Kod lupusa su česte i diskoidne lezije – zadebljale, ljuspave ploče na koži koje mogu trajati godinama i ostaviti ožiljke. Osobe sa tamnijom kožom mogu nakon povlačenja promena imati tamne ili svetlije fleke.
Lupus ne utiče samo na kožu, već može izazvati i promene na kosi i noktima. Kod sistemskog oblika bolesti, kosa duž linije čela postaje suva, krta i lomi se, što dovodi do proređivanja i opadanja, a ponekad zahvata i obrve ili trepavice. Dr Ivana Petrović, dermatolog, ističe: “U mnogim slučajevima, kada se bolest stavi pod kontrolu, dolazi do ponovnog rasta kose.” Kod diskoidnog lupusa, ožiljci na temenu mogu izazvati trajni gubitak dlake, zbog čega je rana terapija od izuzetnog značaja.
Na noktima se lupus može manifestovati kroz njihovu lomljivost, pucanje, promenu boje ili delimično odvajanje od podloge. Koža oko noktiju može biti crvena ili otečena, a ponekad su vidljivi i sitni krvni sudovi. Kod žena sa tamnijim tenom, mogu se javiti plavičaste ili tamne promene na noktima.
Važno je da svaka žena koja primeti nove ili neuobičajene promene na koži, kosi ili noktima, kao i ranice na sluzokoži, potraži savet lekara. Rano prepoznavanje i početak terapije mogu značajno poboljšati kvalitet života i smanjiti rizik od trajnih posledica. Zaštita od sunca, redovan dermatološki pregled i pažljivo praćenje zdravlja kose i noktiju ključni su za blagovremeno reagovanje. Za preciznu dijagnozu i preporuke najbolje je obratiti se dermatologu ili reumatologu.
