Naučnici otkrivaju: Nesanica često prethodi simptomima demencije, posebno kod žena u menopauzi ili starijoj dobi
Nesanica i poremećaji sna česti su kod žena srednjih i starijih godina, ali novo istraživanje iz SAD ukazuje da ovi problemi mogu biti rani pokazatelj razvoja Alchajmerove bolesti. Naučnici sa Univerziteta Kentaki utvrdili su da promene u mozgu povezane s ovom bolešću počinju mnogo pre pojave ozbiljnih problema sa pamćenjem – često godinama ranije.
Glavni uzrok ovih promena je nakupljanje tau proteina u mozgu, koji remeti rad moždanih ćelija odgovornih za san i budnost. Kada tau proteini poremete korišćenje energije u mozgu, dolazi do povećanja glutamata – hemijske supstance koja u velikim količinama održava mozak u stanju budnosti. Kao rezultat, javljaju se teškoće sa zaspanjem i nemogućnost da se dostignu duboke faze sna, zbog čega se osoba ne oseća odmorno ni posle sna.
Ovi rezultati posebno su značajni za žene jer su one češće pogođene Alchajmerom, a i same češće prijavljuju poremećaje sna, naročito tokom menopauze ili u starijem životnom dobu. Zbog toga se savetuje da svaka žena koja se duže vreme bori sa nesanicom, posebno ukoliko pripada rizičnoj starosnoj grupi ili ima porodičnu istoriju demencije, obavezno o tome porazgovara sa svojim lekarom.
Jedna od autorki istraživanja, dr Shannon Macauley, objašnjava: “Kao da je mozak deteta koje ne može da se umiri i zaspi – takva je situacija kada je glutamat stalno povišen.”
Naučnici su primetili da se problemi sa snom pojavljuju čak i pre nego što se tau proteini grupišu u čvoriće, što može biti prvi signal promena u mozgu. Iako su istraživanja uglavnom sprovedena na životinjama, rezultati mogu pomoći lekarima da ranije prepoznaju rizik kod ljudi.
Zanimljivo je da postoji začarani krug: Alchajmer izaziva poremećaje sna, ali i loš san može ubrzati napredovanje bolesti. Zato stručnjaci ističu da je briga o kvalitetu sna važna mera prevencije.
Neki lekovi koji utiču na moždani metabolizam, a koji se već koriste za druge bolesti poput epilepsije, mogli bi u budućnosti biti korisni u ublažavanju ovih simptoma. Naravno, o bilo kakvoj terapiji odlučuje isključivo lekar.
Ženama sa dugotrajnim poremećajima sna savetuje se da prate signale svog tela, vode dnevnik spavanja i obavezno potraže savet stručnjaka. Samo lekar može postaviti tačnu dijagnozu i preporučiti odgovarajući tretman.
