Funkcionalna dispepsija često dovodi do neobičnih simptoma poput slabosti, ubrzanog rada srca i trnjenja
Mnoge žene u Srbiji susreću se sa smetnjama posle obroka, a funkcionalna dispepsija, odnosno hronično otežano varenje bez jasnog organskog uzroka, jedna je od najčešćih dijagnoza. Ovaj problem uglavnom pogađa žene između 30. i 60. godine, značajno utičući na kvalitet života. Osim tipičnih simptoma kao što su nadimanje, bol ili osećaj težine u gornjem delu stomaka, funkcionalna dispepsija neretko izaziva i simptome koji nisu vezani isključivo za stomak – vrtoglavicu, slabost, trnjenje i kardiološke smetnje. Prepoznavanje ovih signala je ključno za pravovremenu reakciju i savetovanje sa stručnjacima.
Funkcionalna dispepsija se dijagnostikuje kada tegobe traju duže vreme, a nije pronađen organski uzrok poput čira na želucu ili gastroezofagealne refluksne bolesti (GERB). Kako objašnjava dr Marijana M. Rajić, specijalista interne medicine: “Dispepsija je skup simptoma koji se javljaju tokom ili nakon jela. Kada nema jasnog fizičkog uzroka, govorimo o funkcionalnoj dispepsiji.” Mnoge žene, pored nelagodnosti u stomaku, osećaju i vrtoglavicu, slabost ili čak osećaj nesvestice.
Vrtoglavica se često ne dovodi u vezu sa varenjem, ali je mnoge žene prijavljuju kao prateći simptom. Uz to, moguće su i glavobolje, problemi sa koncentracijom, povećana anksioznost i osećaj unutrašnje napetosti. Ovi simptomi nastaju zbog složene veze između digestivnog sistema i mozga – takozvane osovine creva-mozak. Dr Rajić ističe: “Kada nervni sistem reaguje preosetljivo na signale iz stomaka, mogu se javiti simptomi koji prevazilaze digestivni trakt.” Međutim, ako je vrtoglavica udružena sa trnjenjem, slabom pokretljivošću jedne strane tela ili smetnjama u govoru, to je znak za hitan pregled kod lekara.
Pored neuroloških manifestacija, funkcionalna dispepsija može uzrokovati i kardiološke tegobe. Dr Rajić navodi: “Neke pacijentkinje prijavljuju lupanje srca, ubrzan rad srca nakon obroka ili osjećaj pritiska u grudima.” Probavni i srčani sistem stalno komuniciraju putem autonomnog nervnog sistema, pa tako stres i anksioznost zbog hroničnih probavnih tegoba mogu izazvati i osećaj preskakanja srca ili ubrzanog pulsa. Iako kod većine žena ove smetnje nisu povezane sa ozbiljnim srčanim bolestima, svaku novu ili neuobičajenu tegobu treba proveriti sa lekarom.
Lečenje funkcionalne dispepsije zahteva individualni pristup – ne postoji univerzalna terapija koja odgovara svima. Lekari obično preporučuju promene u ishrani, kontrolu stresa i po potrebi lekove za ublažavanje simptoma. “Najvažnije je da svaka žena obrati pažnju na svoje telo i ne ignoriše simptome koji traju ili se ponavljaju”, naglašava dr Rajić. Ukoliko osećate vrtoglavicu, malaksalost ili srčane smetnje koje ne prolaze, obavezno se obratite lekaru za tačnu dijagnozu i savet.
