Stres i emotivne reakcije često izazivaju hiperventilaciju, što može dovesti do smanjenog snabdevanja mozga kiseonikom
Ubrzano disanje, poznato i kao hiperventilacija, može zbuniti mnoge žene jer se često veruje da pluća tada unose više kiseonika. Međutim, istina je da ovakvo disanje može dovesti do suprotnog efekta – mozak zapravo može ostati bez dovoljne količine kiseonika. Ovakvo stanje najčešće pogađa žene pod stresom, tokom anksioznosti ili kada su izložene visokim temperaturama, a može nastupiti naglo ili biti praćeno intenzivnim emocijama. Zato je važno razumeti šta se zapravo dešava u organizmu kada dišemo ubrzano i kako da prepoznamo i reagujemo na prve simptome.
Kod hiperventilacije, telo izbacuje previše ugljen-dioksida, a ovaj gas je ključan za održavanje balansa kiselosti krvi i omogućava kiseoniku da se iz krvi prenese do mozga i drugih organa. Kada nivo ugljen-dioksida opadne, krvni sudovi se sužavaju, što automatski smanjuje dotok kiseonika u mozak, bez obzira na količinu vazduha u plućima. Ovo može uzrokovati neprijatne simptome koji ometaju svakodnevni život.
Najčešći simptomi hiperventilacije kod žena su vrtoglavica, trnci ili bockanje u šakama, stopalima i oko usana. Može se javiti i osećaj umora, pritisak u grudima ili ubrzan rad srca. Ako se ubrzano disanje nastavi duže vreme, može doći do hroničnog umora, poremećaja sna i problema sa koncentracijom. Simptomi se često pojačavaju tokom stresnih situacija ili perioda intenzivne anksioznosti.
Iako su simptomi uglavnom privremeni, mogu izazvati dodatni stres, što često dovodi do još bržeg disanja i zatvara krug neprijatnosti. Prepoznavanje i pravovremena reakcija su ključni. Dr Ivana Vušković objašnjava: “Hiperventilacija nije poremećaj pluća, već način disanja koji često prati stres ili snažne emocije.”
Kako biste smanjili tegobe, savetuje se da svesno usporite disanje – udahnite polako kroz nos brojeći do četiri, zadržite dah na dve sekunde, a potom izdahnite kroz usta brojeći do četiri. Disanje na nos može sprečiti hiperventilaciju i doprineti smirenju. U težim situacijama može pomoći disanje u papirnu kesu, ali samo ukoliko ne postoji drugi zdravstveni problem. Redovno praktikovanje vežbi disanja i tehnika opuštanja može smanjiti učestalost simptoma. Ako se problemi ponavljaju, neophodno je da se obratite lekaru radi precizne dijagnoze i saveta.
Iako je hiperventilacija najčešće prolazna, česti napadi mogu upućivati na hronični stres ili druge zdravstvene tegobe. Zbog toga je važno ne zanemarivati simptome, naročito ako se javljaju uz bol u grudima. Za tačnu dijagnozu i savet obavezno se obratite svom lekaru.
