Androgeni, estrogen i kortizol igraju ključnu ulogu u zdravlju kose, posebno tokom menopauze i stresa
Zdravlje naše kose često zavisi od unutrašnjih faktora, među kojima su hormoni najuticajniji. Promene u hormonskom balansu mogu dovesti do gubitka kose, što najviše pogađa žene tokom menopauze, trudnoće ili u periodima pojačanog stresa. Najvažniji hormoni koji utiču na kosu su androgeni, estrogen i kortizol, pa je važno razumeti njihov uticaj na strukturu i gustinu kose.
Androgeni hormoni, koji su prisutni i kod žena, mogu izazvati proređivanje kose kada njihova koncentracija postane dominantna. Ova hormonska neravnoteža često se javlja posle 50. godine, jer tada opada nivo estrogena, a androgeni postaju izraženiji. Rezultat toga je tanja kosa i vidljivije teme, a žene najčešće primećuju smanjenje volumena i proređivanje na temenu. Kod muškaraca je povlačenje linije kose češće, ali kod žena gubitak kose može biti jednako stresan.
Estrogen je poznat po tome što produžava fazu rasta dlake. Tokom trudnoće, kada je nivo estrogena povišen, kosa postaje bujnija i jača. Međutim, nakon porođaja ili u menopauzi, dolazi do naglog pada estrogena, što dovodi do toga da se folikuli brže prebacuju u fazu mirovanja i kosa počinje više da opada. Iako je ovaj period često privremen, može biti vrlo stresan, pa je važno obratiti pažnju na iznenadne promene.
Kortizol, hormon stresa, može negativno uticati na folikule dlake. Dugotrajan stres uzrokuje povišen nivo kortizola, što pokreće upalne procese i remeti normalan ciklus rasta kose. Gubitak kose kao posledica stresa često se javlja tek nekoliko meseci nakon stresnog događaja, što otežava prepoznavanje uzroka. Visoki kortizol može dodatno pogoršati stanje kod žena koje su sklone hormonskim disbalansima.
Ukoliko primetite naglo proređivanje ili pojačano opadanje kose, savetuje se da posetite dermatologa. On može proveriti da li su promene povezane sa stanjima poput policističnih jajnika (PCOS), problemima sa štitnom žlezdom ili dijabetesom. Endokrinolog može dodatno pomoći u otkrivanju uzroka. Preporučuje se da vodite evidenciju o početku promena, redovnosti ciklusa i s vremena na vreme fotografišete teme, što lekaru može pomoći u praćenju toka problema.
Osim redovnih pregleda, važno je paziti na izbalansiranu ishranu, dobar san i upravljanje stresom. O mogućim rešenjima razgovarajte sa svojim lekarom, jer terapija zavisi od uzroka gubitka kose. Dr Ivana Petrović, dermatolog, naglašava: “Hormoni su često skriveni uzrok gubitka kose kod žena. Prvi korak je identifikacija problema i praćenje promena kroz vreme.” Takođe dodaje: “Ne treba zanemariti ni stres, jer često doprinosi pogoršanju stanja, ali uz pravovremenu reakciju, moguće je vratiti zdravlje kose.”
Na kraju, važno je znati da gubitak kose često signalizira promene u organizmu, pa je za pravu dijagnozu i savet najbolje obratiti se stručnjaku.
