Produženo noćno spavanje povezano je sa povišenim rizikom od ranih promena vezanih za Alchajmerovu bolest
Novo istraživanje sprovedeno u Sjedinjenim Američkim Državama otkrilo je zabrinjavajuću vezu koju ima dug san kod žena sa ranim promenama u mozgu. Istraživači su analizirali navike spavanja više od 2.400 ispitanika, od kojih su većinu činile žene starije od 70 godina. Kao rezultat, otkrili su da žene koje redovno spavaju duže od 8,5 sati tokom noći imaju viši nivo biomarkera koji ukazuje na rani stadijum Alchajmerove bolesti (bolest koja uzrokuje postepeni gubitak pamćenja i mentalnih sposobnosti). Pre svega, ovaj nalaz je važan jer žene žive duže i češće su pogođene ovom bolešću.
Međutim, stručnjaci objašnjavaju da nije svaki dug san razlog za zabrinutost. Tokom istraživanja, naučnici su merili nivoe specifičnih proteina u krvi, uključujući p-tau181, koji je povezan sa razvojem Alchajmerove bolesti. Osim toga, primećeno je da su žene sa depresijom ili demencijom češće spavale više od devet sati, a duže spavanje bilo je češće kod starijih žena. Ipak, samo je povećani p-tau181 pokazao jasnu vezu sa trajanjem sna.
Kako dug san kod žena može ukazivati na rizične promene
Na osnovu prikupljenih podataka, 14,9 odsto ispitanika spavalo je više od devet sati svake noći. Kao rezultat, kod ovih žena su pronađene povišene vrednosti p-tau181 u krvi. Ovaj protein se smatra ranim pokazateljem neurodegeneracije (postepenog propadanja nervnih ćelija u mozgu). Štaviše, produženo spavanje može biti signal da se u mozgu odvijaju promene mnogo pre nego što se pojave problemi sa pamćenjem. Pored toga, duži san pratio je i češći unos antidepresiva i prisustvo depresije, što ukazuje da mentalno zdravlje igra važnu ulogu.
Za žene koje primete da im je potrebno znatno više sna nego ranije, preporučuje se da obrate pažnju na druge simptome. Na primer, promene u pamćenju, koncentraciji ili raspoloženju mogu ukazivati na potrebu za savetom lekara, posebno ako u porodici postoji istorija Alchajmerove bolesti.
Važnost ranog prepoznavanja i praktični saveti za žene
Rano prepoznavanje znakova može mnogo značiti za kvalitet života žena. „Rano prepoznavanje znakova, kao što je promena u trajanju sna, može značiti više vremena za organizovanje podrške i donošenje važnih odluka“, ističe dr Ana Petrović, specijalista neurologije. Takođe, ona dodaje: „Važno je posmatrati promene u kontekstu celokupnog zdravlja i drugih simptoma. Nije svaki duži san alarm za uzbunu, ali ako ga prate problemi sa pamćenjem ili promene raspoloženja, savetujem konsultaciju sa lekarom.“
Ipak, žene mogu same da preduzmu nekoliko koraka za očuvanje zdravlja mozga. Pravilna ishrana, redovna fizička aktivnost i aktivan društveni život doprinose smanjenju rizika od kognitivnog pada. Pored toga, redovne medicinske kontrole su važne, naročito ako postoje faktori rizika ili porodična istorija bolesti.
Na kraju, zapamtite da samo lekar može postaviti pravu dijagnozu i preporučiti odgovarajuću terapiju. Za tačnu dijagnozu i savet obratite se lekaru.
