Novo američko istraživanje otkriva koji faktori sa rođenja mogu povećati šansu za rani kolorektalni karcinom pre 50. godine.
Nedavno sprovedena studija naučnika sa Yale School of Public Health donosi nove uvide u to šta može uticati na pojavu raka debelog creva kod osoba mlađih od 50 godina. U istraživanju je učestvovalo više od 1.200 ljudi iz Kalifornije kojima je dijagnostikovan kolorektalni karcinom pre 50. godine, dok je kontrolna grupa obuhvatila više od 61.000 osoba bez dijagnoze ove bolesti.
Analizirani su brojni faktori sa rođenja, kao i demografske karakteristike, uključujući pol, telesnu masu na rođenju i poreklo roditelja. Posebno je naglašeno koliko starost oca pri rođenju deteta može igrati značajnu ulogu.
Najvažniji zaključak studije je da deca čiji su očevi imali 35 ili više godina u trenutku njihovog rođenja imaju čak 56% veći rizik od nastanka ranog kolorektalnog karcinoma. Pored toga, svako povećanje težine na rođenju za 500 grama povezano je sa 10% većim rizikom. Takođe, primećeno je da su muškarci imali za 34% viši rizik u odnosu na žene.
S druge strane, pokazalo se da poreklo majke može imati zaštitni efekat – ako je majka rođena u inostranstvu, rizik za dete bio je 15% manji. Ovi rezultati posebno su značajni za žene koje planiraju porodicu kasnije u životu ili imaju porodičnu istoriju ovog oblika raka.
Stručnjaci ističu koliko je važno biti svestan potencijalnih faktora rizika i redovno pratiti svoje zdravlje. Iako postoji jasna veza između starosti oca, telesne mase na rođenju i pol deteta sa ranim razvojem raka debelog creva, naučnici navode da su potrebna dodatna istraživanja kako bi se utvrdili tačni biološki mehanizmi.
Važno je da žene obrate pažnju na promene u organizmu, posebno na simptome kao što su promene u pražnjenju creva, krvarenje ili neobjašnjiv gubitak težine. Pravovremeno obraćanje lekaru značajno povećava šanse za rano otkrivanje bolesti.
Kako objašnjava autorka studije, dr Sunny Siddique: “Procenjivanje demografskih karakteristika, faktora sa rođenja i osobina roditelja izuzetno je važno za razumevanje uzroka ranog nastanka raka debelog creva. Naši rezultati opravdavaju dalja istraživanja o tome kako starost oca, pol deteta i drugi faktori utiču na ovaj rizik.”
Na kraju, stručnjaci savetuju da žene, a posebno one sa porodičnim faktorima rizika, redovno razgovaraju sa svojim lekarom o preventivnim pregledima. Pravovremeni skriningi i zdrave životne navike, uključujući pravilnu ishranu i fizičku aktivnost, mogu značajno smanjiti rizik od razvoja karcinoma. Za svaku sumnju ili savet, obavezno se konsultujte sa stručnjakom.
