Naučnici sa Univerziteta Hebej otkrili su da uzorci kose mogu ukazati na rane biomarkere Parkinsonove bolesti i promene pre pojave simptoma.
Najnovije preliminarno istraživanje naučnog tima sa Univerziteta Hebej, na čijem je čelu biolog Ming Li, donelo je zanimljive uvide u ranu dijagnostiku Parkinsonove bolesti analizom kose. Studija sprovedena tokom 2024. godine obuhvatila je osobe kojima je zvanično dijagnostikovana ova neurodegenerativna bolest, sa ciljem identifikovanja neinvazivnog i pouzdanog biomarkera.
Rezultati su pokazali da oboleli od Parkinsonove bolesti imaju niže nivoe gvožđa i bakra, ali i povišene vrednosti mangana i arsena u kosi. Kosa, za razliku od krvi ili urina, zadržava dugoročan trag o izloženosti organizma određenim materijama, što omogućava uvid u zdravstvene promene tokom dužeg perioda.
Ming Li je naglasio: “Naša otkrića sugerišu da bi analiza kose mogla postati deo rane dijagnostike Parkinsonove bolesti, jer kosa beleži promene koje nastaju u telu mnogo pre pojave simptoma.” Kroz eksperimente na miševima, naučnici su primetili smanjenje gvožđa u kosi, što su povezali s promenama u crevnoj barijeri i aktivnošću gena uključenih u apsorpciju ovog minerala.
Već je poznato da kod ljudi promene u crevnom mikrobiomu i nivou gvožđa mogu nastupiti godinama pre pojave Parkinsonove bolesti. Pošto kosa reflektuje uticaje ishrane i okoline, ona može otkriti kumulativne efekte teških metala, poput arsena, koji su takođe bili povišeni kod obolelih. Ispitanici sa Parkinsonovom bolešću češće su u ishrani koristili iznutrice i školjke (bogate arsenom) i bili izloženi različitim zagađivačima iz okruženja.
Istraživački tim ističe važnost praćenja veze između crevnog mikrobioma, metabolizma gvožđa i sastava metala u kosi u razumevanju kompleksnosti Parkinsonove bolesti. Pored toga, studija iz 2025. godine, na koju se ovo istraživanje nadovezuje, potvrdila je poremećaj u regulaciji gvožđa u mozgu, krvi i crevima kod obolelih.
Iako su rezultati obećavajući, istraživači upozoravaju da su potrebna dalja i obimnija istraživanja kako bi se definitivno potvrdila povezanost promena u kosi sa razvojem Parkinsonove bolesti. Ako se pretpostavke potvrde, analiza kose bi u budućnosti mogla postati jednostavan i dostupan alat za rano otkrivanje bolesti, što bi ženama i celoj populaciji omogućilo bržu reakciju i bolju zdravstvenu zaštitu.
