Sud će ove nedelje odlučivati o zakonitosti izvršne uredbe, očekuje se presuda do jula
Vrhovni sud Sjedinjenih Američkih Država najavio je da će u sredu razmatrati zakonitost izvršne uredbe predsednika Donalda Trampa kojom se nastoji ukinuti pravo na državljanstvo po rođenju. Ova odluka predstavlja prvu priliku da najviša pravosudna instanca SAD oceni pravnu osnovu jedne od ključnih tačaka Trampove imigracione politike.
Pred sudom će biti razmatrano da li izvršna uredba o ukidanju prava na državljanstvo po rođenju krši Klauzulu o državljanstvu iz 14. amandmana Ustava Sjedinjenih Država i relevantne federalne zakone. Klauzula jasno propisuje da su “sve osobe rođene ili naturalizovane u Sjedinjenim Državama, i podložne njihovoj jurisdikciji, državljani Sjedinjenih Država i države u kojoj prebivaju”.
Pravo na državljanstvo po rođenju utemeljeno je kroz Nacionalni akt o državljanstvu iz 1940. godine, a kasnije potvrđeno u Zakonu o imigraciji i državljanstvu iz 1952. godine. Sud će razmatrati da li uredba predsednika menja tumačenje ovih zakona i ustavne odredbe.
Očekuje se da presuda bude doneta do kraja juna ili početka jula. U slučaju da sud odluči protiv administracije, to bi bio drugi značajan pravni poraz predsednika Trampa u njegovom drugom mandatu. Prethodno je Vrhovni sud u februaru, većinom glasova, poništio više tarifa koje su bile uvedene na osnovu zakona o vanrednim ovlašćenjima.
Uoči rasprave pred sudom, predsednik Tramp je izneo stavove o imigracionoj politici i izrazio nezadovoljstvo radom federalnog pravosudnog sistema. Pojedine njegove izjave prenosili su međunarodni mediji, a odnose se na navode o prodaji državljanstava i kritike na račun sudija.
Ova pravna rasprava dolazi u trenutku kada su pitanja imigracije i državljanstva u centru pažnje američke javnosti i političkih debata. Konačna odluka suda mogla bi imati dugoročne posledice na postojeću praksu dodele državljanstva po rođenju u SAD.
