Najviša sudska instanca donela odluku kojom se omogućava državama da ograniče učešće transrodnih sportista, potvrđeno za Zapadnu Virdžiniju i Idaho
Vrhovni sud Sjedinjenih Američkih Država doneo je 30. juna 2026. godine odluku kojom podržava zakone pojedinih saveznih država koji zabranjuju transrodnim sportistima takmičenje u ženskim i dečijim sportskim timovima. Odluka suda odnosi se na slučajeve iz Zapadne Virdžinije i Idaha, gde su ranije usvojeni propisi koji ograničavaju učešće transrodnih osoba u školskim sportovima na osnovu pola upisanog pri rođenju.
Sud je ovom odlukom potvrdio validnost zakona koji su izglasani u tim državama, nakon što su se protiv tih mera žalile pojedine strane i organizacije. Slučajevi su poznati kao West Virginia v. B.P.J. i Little v. Hecox. Presudom se utvrđuje da pojedine države imaju pravo da uređuju pravila učešća u školskim sportskim takmičenjima i donose odluke o tome ko može da nastupa u ženskim i dečijim ekipama.
Odluka Vrhovnog suda doneta je nakon što su niži sudovi razmatrali ustavnost državnih propisa i privremeno blokirali njihovu primenu u nekim slučajevima. Sud je sada presudio u korist država, čime je potvrđena mogućnost primene ovakvih zabrana. U zvaničnom saopštenju navodi se da će zakon Zapadne Virdžinije i Idaha ostati na snazi dok se ne okončaju svi sudski postupci koji su u toku.
Prema informacijama iz sudskih dokumenata, zagovornici ovih zabrana tvrde da su mere donete radi očuvanja fer uslova u sportskim takmičenjima i zaštite devojčica i žena. Sa druge strane, protivnici smatraju da ovakve zabrane ograničavaju prava transrodnih osoba i mogu dovesti do diskriminacije. Odluka Vrhovnog suda ne predstavlja kraj sudskih procesa, ali znači da propisi mogu biti primenjivani do konačne odluke nižih sudova.
Ova odluka je deo šireg pravnog procesa i debate u Sjedinjenim Državama u vezi sa pravima transrodnih osoba, naročito u oblasti sporta. Povodom presude, predstavnici strana u postupku najavili su da će nastaviti sa sudskim i pravnim inicijativama. Prema navodima iz sudskih dokumenata, slični zakoni usvojeni su i u drugim saveznim državama, a ova presuda može imati uticaj i na buduće slučajeve širom zemlje.
Ovo je najnoviji razvoj u pravnim sporovima koji se odnose na učešće transrodnih sportista u školskim i univerzitetskim sportskim takmičenjima u SAD. Dodatne informacije i reakcije očekuju se u narednom periodu kako se procesi budu odvijali.
