Američki zvaničnici predstavili memorandum sa Iranom; dokument predviđa produženje primirja i okvir za dalje razgovore
Memorandum o razumevanju koji je predsednik Sjedinjenih Američkih Država potpisao sa Iranom prošlog vikenda predstavlja osnovu za dvomesečne pregovore o budućnosti iranskog nuklearnog programa. Ovaj dokument dolazi osam godina nakon što su SAD napustile prethodni nuklearni sporazum iz perioda administracije Baraka Obame. Zvaničnici SAD navode da je novi memorandum zamišljen kao okvir za trajniji dogovor, dok su detalji o iranskom nuklearnom programu ostavljeni za buduće pregovore.
Prema izjavama iz američkog Ministarstva odbrane, memorandum obuhvata 14 tačaka i predviđa produženje primirja u tekućem sukobu između SAD i Irana, kao i postavljanje osnove za razgovore o dugoročnom rešenju. Zvaničnici su istakli da se radi o privremenom dokumentu koji, za razliku od prethodnog Zajedničkog sveobuhvatnog plana akcije (JCPOA) iz 2015. godine, nije finalni dogovor sa preciznim tehničkim detaljima. Tekst memoranduma javno je predstavljen novinarima od strane visokih američkih predstavnika.
Administracija SAD naglašava da će u okviru novog sporazuma biti zastupljen i vojni aspekt, što su američki zvaničnici posebno istakli kao razliku u odnosu na prethodni JCPOA. Memorandum, međutim, ne sadrži precizne informacije o načinu rešavanja pitanja obogaćenog uranijuma i iranskog nuklearnog programa, već su ti detalji prepušteni narednim pregovorima u periodu od narednih 60 dana.
Zvaničnici američke administracije tvrde da je memorandum osmišljen kako bi pružio više garancija u sprečavanju razvoja nuklearnog oružja u Iranu. Naglašeno je da će naredni koraci zavisiti od nastavka pregovora i mogućnosti postizanja konačnog sporazuma tokom naredna dva meseca.
U poređenju sa prethodnim sporazumom iz 2015. godine, koji je uključivao detaljne tehničke i pravne odredbe na stotinama strana, aktuelni memorandum predstavlja znatno kraći i generalizovaniji dokument. Obe administracije – i sadašnja i prethodna – tvrde da su njihovi pristupi bili usmereni na sprečavanje razvoja nuklearnog oružja u Iranu, ali se razlikuju u metodologiji i obimu preuzetih obaveza.
Dalji pregovori između Sjedinjenih Američkih Država i Irana najavljeni su u okviru novog memoranduma, a međunarodna zajednica prati razvoj događaja. Prethodni dogovor iz 2015. godine uključivao je veći broj država i bio je pod okriljem međunarodnih organizacija. Trenutni memorandum je, prema izjavama američkih zvaničnika, početni korak ka potencijalnom trajnom rešenju pitanja iranskog nuklearnog programa.
Narednih 60 dana predviđeno je za intenzivne razgovore, tokom kojih bi trebalo da budu definisane ključne tehničke i bezbednosne odredbe. Ishod ovih pregovora ostaje neizvestan, a strane su izrazile spremnost za nastavak dijaloga u cilju postizanja sveobuhvatnog sporazuma.
