Američki zvaničnici izrazili zabrinutost zbog zadržavanja više od 70 panamskih brodova u kineskim lukama početkom marta 2026.
Administracija Sjedinjenih Američkih Država izrazila je duboku zabrinutost zbog postupaka Narodne Republike Kine prema panamskim brodovima od početka marta 2026. godine, navodeći da su u kineskim lukama zabeležena neuobičajena zadržavanja i inspekcije više od 70 plovila koja plove pod zastavom Paname. Prema zvaničnim navodima, ove mere predstavljaju ekonomski pritisak na Panamu u kontekstu raskida ugovora sa kineskom kompanijom za upravljanje lučkim terminalima Balboa i Kristobal.
Kako je saopšteno, Peking koristi ekonomske instrumente kao sredstvo prinude, što se tumači kao pokušaj podrivanja vladavine prava u ovoj latinoameričkoj državi. Američki državni sekretar upozorio je da ovakvi postupci mogu ugroziti stabilnost globalnih lanaca snabdevanja i poverenje u međunarodni trgovinski sistem. Istaknuto je da je odluka Vrhovnog suda Paname, kojom su raskinuti sporni ugovori, potvrda nezavisnosti panamskih institucija.
Trenutna situacija dodatno je zaoštrila odnose između Kine i Paname, a iz američke administracije poručuju da je Panama i dalje pouzdan partner za međunarodne investitore, bez obzira na ekonomske pritiske iz Pekinga. Zvaničnici podsećaju da pokušaji ekonomske kontrole Paname od strane Kine traju još od 1997. godine, kada su kineske firme dobile koncesije nad ključnim lukama na Panamskom kanalu. Navedeni su i infrastrukturni projekti koji su usledili nakon 2017. godine, kada je Panama uspostavila diplomatske odnose sa Pekingom, te ojačala ekonomske veze kroz inicijativu ‘Pojas i put’.
Nakon što je Vrhovni sud Paname proglasio koncesiju kineske kompanije CK Hutchison neustavnom, Kina je reagovala podnošenjem arbitražnog zahteva vrednog 2 milijarde dolara i suspendovanjem brodskih linija kompanije COSCO u luci Balboa. Američke vlasti ocenjuju da ovakvi koraci predstavljaju ekonomski odgovor na suverenu sudsku odluku Paname, naglašavajući podršku principima transparentnosti i odgovornosti.
“Institucije Paname pokazale su snagu i posvećenost vladavini prava, a Sjedinjene Države će nastaviti da podržavaju svog partnera u zaštiti nacionalnog integriteta i slobode trgovine”, poručeno je iz američke administracije.
