Trideset evropskih vojnika poslato na Grenland, dok SAD preusmeravaju naftne tokove Irana i Venecuele od Kine
Sjedinjene Američke Države najavile su uvođenje dodatnih 10 posto carina na proizvode iz Evrope od 1. februara, kao odgovor na razmeštanje tridesetak evropskih vojnika na Grenland, saopšteno je u analizi političkih dešavanja iz marta 2026. godine. Ova reakcija usledila je nakon pokušaja evropskih lidera da vojno podrže Grenland protiv američkih pretnji, ali je njihov vojni kontingent povučen nakon samo 48 sati.
Američki predsednik Donald Tramp, nakon što je ponovo najavio nameru da SAD preuzmu Grenland, izazvao je snažnu reakciju lidera Nemačke, Francuske, Velike Britanije, Norveške, Danske, Švedske, Holandije i Finske. Ove zemlje, članice NATO-a, formirale su tzv. „koaliciju voljnih“ i poslale ukupno oko trideset vojnika, uz nepoznat broj službenih pasa, na teritoriju Grenlanda. Međutim, nakon što je Tramp tvitovao o carinama od 10 posto, evropski kontingent je povučen, a lideri EU su saopštili da je u pitanju bio “školski izlet”.
Ekonomsku pozadinu ovih političkih tenzija čini kontrola naftnih tokova i globalnih pomorskih puteva. SAD, iako navode želju za kontrolom najvećih rezervi nafte u Venecueli, primarno sprečavaju da ta nafta završi kod Kine, koja je do sada bila jedan od glavnih kupaca. Slično je i sa Iranom, šestim po veličini proizvođačem nafte na svetu, gde SAD teže promeni vlasti kako bi profit od iranske nafte bio usmeren ka američkim interesima, ali i da bi se presekao dotok nafte kineskoj ekonomiji.
Iran i Venecuela prodaju naftu ispod tržišne cene zbog višegodišnjih sankcija, što kineskim kompanijama daje dodatnu konkurentnost. Istovremeno, SAD nastoje da kontrolišu ključne tačke globalne pomorske trgovine, poput Panamskog i Sueckog kanala, Gibraltara, Hormuskog prolaza i Malaka moreuza, kroz koje se obavlja više od 80 posto svetske trgovine robom.
Kineska strategija oslanja se na otvaranje arktičke rute, koja skraćuje transport iz Azije do Evrope za dve sedmice i prolazi uglavnom kroz teritorijalne vode Rusije, čime se smanjuje mogućnost američke pomorske blokade. Na taj način, ekonomski i geopolitički interesi vodećih svetskih sila prepliću se sa energetskim tokovima i kontrolom trgovinskih pravaca.
