Predsednički dekret ograničava državljanstvo za decu imigranata, Vrhovni sud razmatra legalnost, stručnjaci analiziraju posledice
U Sjedinjenim Američkim Državama aktuelna je rasprava o pravu na državljanstvo po rođenju, nakon što je početkom 2025. godine predsednik izdao izvršnu uredbu kojom se ograničava automatsko sticanje državljanstva za decu osoba koje se u zemlji nalaze bez dozvole ili privremeno. Prema podacima istraživačkog centra Pew, ova mera bi potencijalno mogla uticati na oko 250.000 dece godišnje. Trenutno, Vrhovni sud razmatra ustavnost ove izvršne uredbe.
Prema Četrnaestom amandmanu američkog Ustava, državljanstvo se dodeljuje svim osobama rođenim ili naturalizovanim na teritoriji Sjedinjenih Država. Izvršna uredba iz januara 2025. godine predviđa izmenu tog tumačenja, s posebnim fokusom na decu čiji roditelji nemaju stalni boravak ili se nalaze u Sjedinjenim Državama bez dozvole. Stručnjaci za ustavno pravo ističu da je pitanje državljanstva jedno od ključnih u američkoj istoriji i društvu.
U aktuelnoj emisiji, stručnjaci, među kojima je i profesorka prava sa Univerziteta Virdžinija Amanda Frost, analizirali su kako bi potencijalno ukidanje prava na državljanstvo po rođenju uticalo na imigrantske zajednice i društvo u celini. Frost je poznata po svom radu o istoriji i pravnoj praksi vezanoj za državljanstvo, uključujući i knjigu posvećenu oduzimanju državljanstva u američkoj istoriji. Takođe, emeritus profesor političkih nauka sa Univerziteta Pensilvanija, Rogers Smith, učestvovao je u diskusijama o dugoročnim posledicama eventualnih promena u pristupu državljanstvu.
Uredba je izazvala opsežne debate u javnosti i među pravnim stručnjacima. Dok zagovornici mere smatraju da je ona neophodna radi očuvanja zakonitosti imigracionog sistema, protivnici ukazuju na moguće negativne posledice po decu i porodice, kao i na pravne izazove vezane za tumačenje Četrnaestog amandmana. Vrhovni sud, koji je preuzeo slučaj, još uvek nije doneo konačnu odluku.
Diskusije o pitanju državljanstva po rođenju deo su šireg okvira rasprava o imigracionoj politici i identitetu u Sjedinjenim Državama. Očekuje se da će odluka Vrhovnog suda imati dugoročne posledice na pravni status stotina hiljada osoba i oblikovati buduće imigracione politike.
