Američki predsednik predložio privremeno ukidanje poreza na gorivo; stručnjaci navode da bi efekat bio ograničen
Administracija SAD predložila je privremenu suspenziju saveznog poreza na gorivo, sa ciljem ublažavanja rasta cena nafte usled aktuelnog sukoba na Bliskom istoku. Predlog je iznet u trenutku dok vozači u Sjedinjenim Državama beleže najveće cene goriva od 2022. godine, što je posledica vojnih dešavanja između SAD, Izraela i Irana. Prema podacima udruženja vozača, prosečna cena litra goriva dostigla je 4,52 dolara na nacionalnom nivou.
Predsednik SAD izjavio je da se razmatra privremeno ukidanje poreza kako bi se ublažio teret za građane. “Planiramo da ukinemo porez na gorivo na određeni period, a kad cene ponovo padnu, porez će biti vraćen”, naveo je predsednik tokom razgovora sa novinarima.
Savezni porez na gorivo u SAD iznosi 18,4 centa po galonu za benzin i 24,4 centa po galonu za dizel. Sredstva prikupljena ovim porezom koriste se za finansiranje nacionalnog fonda za izgradnju i održavanje puteva. Prema analizama stručnjaka za porez i energetiku, čak i u slučaju ukidanja ovog poreza, efekat na ukupnu cenu goriva bio bi ograničen, jer su poslednja poskupljenja znatno premašila iznos poreza.
Analitičari navode da bi suspenzija poreza snizila cenu benzina na oko 4,34 dolara po galonu i dizela na 5,39 dolara, što bi cene vratilo na nivoe iz ranog maja. Ipak, procenjuje se da bi to i dalje predstavljalo značajno povećanje u odnosu na period pre izbijanja sukoba sa Iranom.
Prema podacima američke uprave za energetiku, na cenu goriva najviše utiče cena sirove nafte, koja čini oko 51% ukupnog iznosa. Ostale komponente su rafinisanje, distribucija, marketing i porezi. Grafik prikazuje da porezi u proseku čine 18% konačne cene goriva.
Stručnjaci iz centara za poresku politiku ističu da visoke cene goriva umanjuju efekat eventualnog ukidanja poreza. “Što su cene više, uticaj suspenzije poreza je manji”, navedeno je u analizi. Prema proračunima, vozači automobila sa prosečnom potrošnjom na nacionalnom nivou trenutno plaćaju 18 do 25 dolara više po punjenju rezervoara nego pre sukoba. Privremeno ukidanje saveznog poreza, kako navode stručnjaci, donelo bi uštedu od oko dva dolara po punjenju.
Predlog se trenutno nalazi u fazi razmatranja, dok su stručnjaci i poreske organizacije podeljeni oko stvarnog efekta ove mere. Savezni fondovi za puteve bi mogli biti privremeno uskraćeni za deo prihoda, a konačna odluka zavisiće od daljih ekonomskih i političkih analiza.
