NASA i partneri potvrdili lansiranje eksperimentalnog satelita, operacija osmišljena da produži rad teleskopa
U petak je u okviru zajedničkog poduhvata američke svemirske agencije, privatne kompanije i industrijskog partnera lansiran eksperimentalni svemirski satelit sa zadatkom da pronađe i stabilizuje svemirski teleskop Swift, čiji pad prema Zemlji preti da dovede do njegovog uništenja do kraja godine. Prema zvaničnim informacijama, cilj ove misije je da se uz pomoć robotskih ruku satelit približi teleskopu i poveća mu visinu orbite, čime bi se omogućio nastavak njegovog rada u otkrivanju astronomskih pojava visokih energija.
Svemirski teleskop Neil Gehrels Swift, čija je vrednost procenjena na 250 miliona dolara, u opasnosti je da u skorije vreme uđe u atmosferu i sagori, ukoliko ne bude podignut na višu orbitu. Eksperimentalni satelit, poznat kao LINK, razvijen je i testiran u roku od osam meseci, u okviru ugovora vrednog 30 miliona dolara koji je potpisan sa američkom svemirskom agencijom. Ugovor je uključivao i troškove lansiranja pomoću rakete Pegasus XL i odgovarajućeg aviona, a prema zvaničnim navodima, projekat se smatra izuzetno ekonomičnim s obzirom na kompleksnost zadatka.
Lansiranje je izvršeno sa teritorije Pacifika, iznad Maršalskih ostrva, nakon što su vremenske prilike i softverski problemi izazvali trodnevno kašnjenje. Satelit i raketa su pušteni iz aviona sa visine od oko 12.000 metara, a američka svemirska agencija je potvrdila da su sve faze raketnog motora aktivirane prema planu, čime je satelit uspešno ubačen u orbitu. Kontrolori leta su najavili detaljne provere sistema pre nego što započne faza približavanja i hvatanja teleskopa Swift.
U zvaničnom saopštenju navodi se da je misija visokorizična, ali bi, ukoliko uspe, omogućila nastavak naučnih istraživanja u oblasti posmatranja kosmičkih eksplozija i drugih astrofizičkih fenomena. Teleskop Swift ima ulogu “prvog odgovora” na takve događaje, pomažući drugim opservatorijama da preciznije odrede poreklo i karakteristike eksplozija u svemiru.
Ova misija predstavlja prvu ovakvu inicijativu u kojoj privatni sektor u saradnji sa državnim partnerima pokušava produženje radnog veka postojećeg naučnog satelita. Prema informacijama sa lica mesta, uspeh ovog poduhvata mogao bi otvoriti mogućnosti za slične projekte u budućnosti. Dalji tok operacije zavisiće od uspeha inicijalnog hvatanja i podizanja teleskopa na sigurniju visinu.
