Salenberger je putem društvenih mreža potvrdio da mu je u ranoj fazi dijagnostikovana Alchajmerova bolest; izveštaj dolazi nakon višegodišnjeg javnog angažmana ovog pilota

Kapetan Česli „Sali“ Salenberger, pilot poznat po prinudnom sletanju aviona na reku Hadson 2009. godine, saopštio je 14. jula 2026. da mu je dijagnostikovana Alchajmerova bolest u ranoj fazi. Ovu informaciju objavio je putem objave na društvenim mrežama, navodeći da trenutno ima poteškoće sa pamćenjem imena, da ponekad zaboravi priču koju je nedavno ispričao, kao i da mu je san poremećen, ali ističe da se nalazi na početku procesa suočavanja sa ovom dijagnozom. Njegova izjava je prethodno podeljena sa međunarodnim medijima.

Alchajmerova bolest je neurološko oboljenje koje postepeno utiče na pamćenje i druge kognitivne sposobnosti. Prema stručnim izvorima, ovo je najčešći uzrok demencije i trenutno ne postoji lek za ovu bolest.

Salenberger je postao poznat nakon što je 15. januara 2009. godine, kao pilot US Airways leta 1549, izveo prinudno sletanje na reku Hadson pored Njujorka, nakon što su oba motora aviona otkazala zbog sudara sa jatom ptica nedugo posle poletanja sa aerodroma LaGvardija. Za manje od četiri minuta, Salenberger i članovi posade odlučili su da slete na vodu, jer, prema transkriptu snimka iz pilotske kabine, nije bilo mogućnosti za bezbedno vraćanje na aerodrom. Svi putnici i članovi posade evakuisani su iz aviona i spaseni uz pomoć hitnih službi.

Ovaj događaj poznat je kao „Čudo na Hadsonu“ i kasnije je ekranizovan u filmu iz 2016. godine pod nazivom „Sali“. Salenberger je nakon toga bio angažovan kao stručni konsultant i javni govornik, učestvujući u brojnim panelima i javnim diskusijama o bezbednosti u avio-saobraćaju.

Objavljivanje dijagnoze izazvalo je interesovanje javnosti zbog njegove uloge u američkoj avijaciji i značaja koji nosi njegov primer. Salenberger je naglasio da se nalazi na početku „dugog puta“ borbe sa bolešću i da se nada da će kroz otvorenost o svom stanju doprineti podizanju svesti o Alchajmerovoj bolesti.

Lekari i organizacije koje se bave podrškom obolelima od demencije ističu važnost pravovremene dijagnoze i podrške osobama u ranoj fazi bolesti. Slučaj Salenbergera dodatno skreće pažnju na izazove sa kojima se suočavaju oboleli i njihove porodice.

Lokalna policija potvrdila incident u provinciji Negros Oriental, istraga u toku, motiv napada nije poznat

Istaknuti američki morski biolog Kent Karpenter preminuo je nakon što su tri maskirana napadača upala u njegovu kuću u mestu Sibulan, provincija Negros Oriental na Filipinima, potvrđeno je iz lokalne policije 14. jula 2026. godine. Prema navodima policije, napad se dogodio u nedelju uveče, a u trenutku incidenta, Karpenter je bio u društvu svoje Filipinke saputnice.

Zvaničnici navode da je jedan od napadača pucao iz vatrenog oružja i usmrtio američkog državljanina na licu mesta, dok je njegova saputnica zadobila povrede za koje nije precizirano o kakvoj je težini reč. Policijski portparol je saopštio da je žrtva preminula na licu mesta, a povređena osoba je prebačena na lečenje. Napadači su, prema izjavama, odneli laptop, novac i ranac pre nego što su se udaljili sa lica mesta.

Regionalni portparol policije izjavio je da se istraga nastavlja, a prioritet je utvrđivanje motiva i identiteta počinilaca. „Uveravamo porodicu žrtve, zajednicu i strane posetioce da se slučaj tretira sa najvećom hitnošću i da neće biti pošteđeni napori kako bi pravda bila zadovoljena“, izjavio je regionalni direktor policije Romano Kardinjo.

Američka ambasada u Manili, prema navodima, nije odmah dala komentar povodom ovog incidenta. Sjedinjene Američke Države u poslednjem zvaničnom savetovanju za putovanja preporučile su svojim građanima povećan oprez prilikom boravka na Filipinima zbog, kako navode, kriminala, terorizma i mogućnosti kidnapovanja.

Prema izjavama zvaničnika sa univerziteta, Kent Karpenter je radio kao profesor bioloških nauka na Old Dominion univerzitetu u Norfolku, Virdžinija, od 1996. godine. Njegova istraživanja bila su fokusirana na biodiverzitet i očuvanje morskih ekosistema, posebno u oblasti Filipina i širem regionu između Indijskog i Tihog okeana. Prethodno je bio angažovan i kao predavač na Silliman univerzitetu u Dumagueteu, u istoj provinciji gde se incident dogodio.

Policija nastavlja prikupljanje dokaza i uzimanje izjava od svedoka. Motiv napada još uvek nije poznat, a zvaničnici apeluju na sve koji imaju informacije o slučaju da se jave nadležnim organima.

Napad na američkog državljanina izazvao je reakcije u lokalnoj i međunarodnoj zajednici, dok vlasti ističu da će preduzeti sve mere kako bi se rasvetlio ovaj slučaj.

Let uspešno realizovan iz Bajkonura, zvanično potvrđeno, posada očekuje produženi boravak na orbitalnom kompleksu

Astronaut američke svemirske agencije (NASA) Anil Menon, zajedno sa ruskim kosmonautima Petrom Dubrovom i Anom Kikinom, uspešno je lansiran u svemir u utorak sa kosmodroma Bajkonur u Kazahstanu. Kako je zvanično potvrđeno, lansiranje je izvršeno u 10:47 po istočnoameričkom vremenu, a cilj misije je osmomesečni boravak na Međunarodnoj svemirskoj stanici (MSS).

Komandant letelice Sojuz MS-29/75S bio je Petar Dubrov, dok su članovi posade tokom lansiranja bili raspoređeni na levom i desnom sedištu, pri čemu je Menon zauzeo poziciju desno od komandanta. Prema podacima iz misije, raketa je nakon osam minuta i 46 sekundi stigla u orbitu, čime je omogućena dvookretajska putanja do stanice.

Fotografije sa lica mesta prikazuju poletanje ruske rakete Sojuz iz Bajkonura sa tri člana posade na putu ka MSS, što označava nastavak međunarodne saradnje u okviru svemirskih programa. Prema dostupnim informacijama, Anil Menon je prvi put u svemiru, ali ima značajno iskustvo u svemirskim operacijama i medicinskoj podršci astronautima.

Menon je prethodno radio kao letački lekar u NASA i kompaniji SpaceX, gde je učestvovao u razvoju medicinskih protokola za komercijalne svemirske letove. Njegova supruga, Ana, takođe je deo astronautskog korpusa NASA i ranije je letela u svemir tokom petodnevne privatne misije na brodu Crew Dragon 2024. godine.

Nakon rada u privatnom sektoru, Menon se 2021. godine vratio u NASA i postao član astronautskog korpusa. Njegova supruga je izabrana za astronauta 2025. godine i trenutno se priprema za buduće misije.

Ova misija označava nastavak zajedničkih letova američkih i ruskih posada na Međunarodnoj svemirskoj stanici, koji predstavljaju jedan od retkih primera kontinuirane međunarodne saradnje u oblasti svemira. Očekuje se da će posada tokom boravka na stanici učestvovati u nizu naučnih eksperimenata i tehničkih zadataka. Svi detalji misije i eventualne promene rasporeda biće objavljeni od strane zvaničnih agencija.