Podzemni kompleks građen 26 godina služio kao sklonište za Josipa Broza Tita i najbliži krug

Titov bunker, poznat i kao ARK D-0, jedan od najvećih vojnih objekata iz perioda Hladnog rata na prostoru bivše Jugoslavije, otvoren je za javnost 2011. godine, nakon što je više decenija bio strogo čuvana tajna. Smešten u brdima iznad Konjica u Federaciji Bosne i Hercegovine, kompleks je izgrađen između 1952. i 1979. godine s ciljem da obezbedi zaštitu doživotnom predsedniku Josipu Brozu Titu i do 350 članova njegovog užeg kruga u slučaju nuklearnog sukoba.

Prema dostupnim podacima, izgradnja bunkera bila je poverena najvišim vojnim strukturama, a o njegovoj punoj svrsi znali su samo Tito i još pet visokih funkcionera. Objekat je skriven ispod kuće i prostire se na oko 6.500 kvadratnih metara, na dubini od 280 metara. U njegovu izgradnju uloženo je 4,6 milijardi dolara, što danas iznosi oko 10 milijardi američkih dolara.

Bunker je projektovan da omogući autonomno funkcionisanje tokom šest meseci, sa naprednim sistemima za ventilaciju, zaštitu od nuklearnog udara, protivpožarnom zaštitom, rezervoarima za vodu i naftu, te komunikacionim centrima. Sastoji se od 12 međusobno povezanih blokova, uključujući stambene jedinice, konferencijske sale, sobe za strateško planiranje i privatni bioskop. Ulazak je bio moguć kroz troje metalnih vrata debljine jednog metra.

Lokacija bunkera izabrana je zbog blizine reke Neretve, koja i danas obezbeđuje pitku vodu, kao i zbog centralnog položaja Konjica u tadašnjoj Jugoslaviji. Planinski teren pružao je dodatnu zaštitu od potencijalnih udara.

Nakon deklasifikacije objekta 2011. godine, Titov bunker postao je atraktivna turistička destinacija i deo projekata očuvanja modernog istorijskog nasleđa. Kompleks sada funkcioniše kao muzejski i izložbeni prostor, a moguće ga je posetiti u okviru organizovanih tura koje traju oko dva sata.

Republički hidrometeorološki zavod najavljuje nagli pad temperature i moguć mraz tokom prvomajskih praznika

Neuobičajen meteorološki fenomen poznat kao omega blok očekuje se iznad Srbije krajem aprila i početkom maja, saopštio je Republički hidrometeorološki zavod. Ovaj obrazac u atmosferi može doneti nagli pad temperature, prolazno naoblačenje i mraz, posebno uoči i tokom prvomajskih praznika.

Prema navodima, dosadašnje toplo i stabilno vreme biće zamenjeno svežijim jutrima i večerima, što zahteva topliju garderobu. Omega blok se formira iznad Severnog Atlantika i Grenlanda, a karakteriše ga raspored vazdušnog pritiska koji blokira uobičajene zapadne struje i omogućava prodor hladne arktičke mase dublje u Evropu.

“Za prvomajske praznike očekuje se prolazno naoblačenje sa kišom i padom temperature. Uranak će biti hladan i mestimično sa mrazom”, naveli su iz Republičkog hidrometeorološkog zavoda.

Dok će zapadne zemlje poput Španije i Francuske zadržati toplije vreme, Balkan i istočna Evropa biće pogođeni naglim zahlađenjem. Osim pada temperature, zabrinutost postoji i zbog mogućih posledica na poljoprivredu, s obzirom na to da su visoke temperature početkom aprila dovele do ranog cvetanja biljaka, što može povećati rizik od štete na voću i usevima.

Stabilizacija vremena i ponovni porast temperature očekuju se od 4. maja.

Prema zvaničnoj prognozi, hladan vetar i jutarnji mrazevi očekuju se do vikenda, dok blagi porast temperature stiže početkom naredne sedmice

Prema najnovijim podacima Republičkog hidrometeorološkog zavoda, u Vojvodini i zapadnim krajevima Srbije tokom većeg dela dana očekuje se pretežno sunčano vreme, dok će u ostalim delovima zemlje biti oblačno i hladnije uz povremene padavine, a na višim nadmorskim visinama sneg. U popodnevnim i večernjim satima najavljeno je postepeno prestanak padavina i smanjenje oblačnosti u većini krajeva, dok će istočni delovi Srbije zadržati nestabilno vreme sa padavinama koje će se nastaviti tokom noći ka petku.

Kako je saopšteno, duvaće umeren, povremeno jak severni i severoistočni vetar. Jutarnje temperature kretaće se od 4 do 10 stepeni, a maksimalne dnevne od 10 do 16 stepeni, što je ispod proseka za kraj aprila. U Beogradu se očekuje jutarnje razvedravanje i pretežno sunčano vreme tokom dana, uz umeren severni i severoistočni vetar. Najniža temperatura u glavnom gradu biće oko 7, a najviša oko 16 stepeni.

Prema sedmodnevnoj prognozi, u petak i tokom vikenda (1–3. maj) očekuje se promenljivo oblačno vreme sa sunčanim intervalima i uglavnom suvo u većini krajeva, dok su kratkotrajna kiša ili lokalni pljuskovi mogući ponegde u brdsko-planinskim predelima. Zvaničnici upozoravaju na pojavu prizemnih mrazeva u petak i subotu ujutru, dok se od subote očekuje postepeni porast dnevnih temperatura. Početkom naredne sedmice prognozira se pretežno sunčano vreme, ali se kasnije najavljuje novo pogoršanje sa lokalnim pljuskovima i grmljavinom.

Građanima se savetuje prilagođavanje promenljivim vremenskim uslovima, posebno zbog mogućih jutarnjih mrazeva i nižih temperatura, ali i da iskoriste sunčane periode koji se očekuju u narednim danima.