Stručnjaci objašnjavaju da zemljotresi jačine oko 4 stepena u severnoj Srbiji nisu uvod u jače potrese
Serija zemljotresa registrovana tokom prve nedelje maja u severozapadnoj Bačkoj, sa najjačim potresom od 4,1 stepen po Rihteru, izazvala je zabrinutost među građanima. Prema rečima seizmološkinje Ane Mladenović sa Rudarsko-geološkog fakulteta, ovi zemljotresi nisu česti za sever Srbije, ali nisu ni iznenađujući, s obzirom na karakteristike Panonskog basena.
Kako je pojasnila, područje oko Bezdana pripada seizmički najmanje aktivnom delu Srbije, najudaljenijem od glavnih seizmičkih izvora. Rasedi u ovom regionu nalaze se duboko ispod sedimenata, pa su potresi retki, ali mogući. Nakon glavnog zemljotresa, naknadni slabiji udari su očekivani i predstavljaju preraspodelu energije na okolne rasede.
“U Srbiji, kada nakon zemljotresa magnitude četiri ili pet usledi serija slabijih udara, to uglavnom znači smirivanje tla”, izjavila je Ana Mladenović. Istakla je i da svi potresi nastaju kao rezultat oslobađanja tektonske energije u Zemljinoj kori.
Precizno predviđanje vremena i mesta zemljotresa, prema njenim rečima, i dalje nije moguće, ali se može proceniti potencijalna seizmička opasnost na osnovu geoloških istraživanja i analize aktivnih raseda. “Možemo da procenimo koliki zemljotres određeni rased može da generiše, ali ne i kada će se tačno dogoditi”, dodala je Mladenović.
Šteta usled zemljotresa u severnoj Srbiji najčešće je posledica starosti objekata i neadekvatne gradnje, dok su savremene građevine projektovane u skladu sa seizmičkim standardima. “Problem nastaje kod starijih građevina ili kada se ne poštuju građevinski standardi”, naglasila je ona.
Najveći instrumentalno registrovan zemljotres u Srbiji bio je na Kopaoniku 1980. godine, sa magnitudom 5,9. Mladenović je ukazala na važnost edukacije stanovništva o pravilnom ponašanju tokom potresa, napominjući da panika može dovesti do povreda.
Stručnjaci podsećaju da su zemlje poput Turske, Grčke i Italije seizmički znatno aktivnije od Srbije, te da nema naučnih dokaza o povećanju broja velikih zemljotresa u poslednjim godinama. Mladenović je zaključila da je uticaj čoveka na pojavu razornijih zemljotresa zanemarljiv i ograničen na manje potrese izazvane rudarskim aktivnostima.
