Etnografski muzej ističe da običaji pletenja venaca i paljenja vatri čuvaju nematerijalno nasleđe
Pletenje venaca od lekovitog bilja i njihovo kačenje na ulaze kuća običaj je koji se vekovima neguje u Srbiji povodom praznika Ivanjdan, koji se obeležava 7. jula. Ovaj običaj je deo bogatog nematerijalnog kulturnog nasleđa i čuva sećanje na stare načine života i verovanja, saopšteno je iz Etnografskog muzeja.
Prema rečima muzeјskog savetnika Saše Srećkovića, praznik je posvećen rođenju Svetog Jovana Krstitelja, ali običaji poput pletenja venaca potiču još iz predhrišćanskih vremena. Venci se pletu od žutog ivanjskog cveća, kantariona, hajdučke trave, majčine dušice, paprati, klasova žita i belog luka, a beru se rano ujutru dok su prekriveni rosom. Običaj nalaže da se ovakvi venci potom okače iznad ulaznih vrata, kapija, ambara i drugih objekata, kako bi simbolično doneli zdravlje, zaštitu, plodnost i blagostanje tokom cele godine.
U mnogim krajevima Srbije, prema narodnoj tradiciji, uoči Ivanjdana pale se velike vatre poznate kao lile. Veruje se da plamen ima moć da pročisti, zaštiti od bolesti i donese sreću domaćinstvu. U pojedinim oblastima postoji i verovanje da sunce na Ivanjdan ‘zaigra’ prilikom izlaska, što označava snagu prirode i vrhunac leta.
Praznik Ivanjdan ima posebno mesto i u životima mladih devojaka, koje pletu vence i kroz razne obrede nastoje da saznaju svoju ljubavnu sudbinu. Gledanje kroz venac prema izlazećem suncu simbolizuje želju za srećnim brakom, dok se ivanjsko cveće stavlja ispod jastuka u nadi da će sanjati budućeg supruga. Venci se ponekad puštaju niz reku, a način na koji plove tumači se kao znak buduće ljubavi i udaje.
“Ovi običaji svedoče o dubokoj povezanosti čoveka sa prirodom i njenim godišnjim ciklusima. Oni su važan deo nematerijalnog kulturnog nasleđa Srbije i čuvaju sećanje na način života, verovanja i vrednosti koji su se generacijama prenosili usmenim putem”, istakao je Saša Srećković iz Etnografskog muzeja.
