Američka poštanska služba razmatra izmene propisa na osnovu mišljenja Ministarstva pravde, reakcije iz više saveznih država

Američka poštanska služba (USPS) predložila je izmene propisa koje bi omogućile slanje pištolja poštom, što bi predstavljalo prvu takvu promenu od 1927. godine. Ovaj predlog dolazi nakon što je Ministarstvo pravde Sjedinjenih Američkih Država u januaru ocenilo da postojeći zakon iz 1927. godine, koji zabranjuje slanje vatrenog oružja male veličine osim od strane licenciranih prodavaca, nije u skladu sa Ustavom, pozivajući se na Drugi amandman.

Prema navodima Ministarstva pravde, ukoliko Kongres vodi poštansku službu, Drugi amandman sprečava ograničavanje slanja ustavno zaštićenog oružja između građana koji poštuju zakon, čak i ako nisu licencirani proizvođači ili prodavci. USPS je potvrdio da je predložena izmena pripremljena u saradnji sa Kancelarijom za pravna pitanja Ministarstva pravde, a konačna odluka biće doneta nakon razmatranja pristiglih javnih komentara.

Trenutno USPS dozvoljava slanje određenih vrsta vatrenog oružja, poput pušaka sa dugim cevima i sačmarica, pod uslovom da su ispražnjene i adekvatno upakovane. Predložena pravila predviđaju slične bezbednosne procedure i za pištolje i revolvere, koji su, kako se navodi, doživeli tehnički razvoj od 1927. godine. USPS je istakao da će svi pristigli komentari biti uzeti u obzir pre donošenja konačne odluke o izmenama propisa.

Na ovaj predlog reagovali su i državni tužioci iz više od dvadeset saveznih država, koji su uputili zajedničko pismo u kojem izražavaju zabrinutost zbog mogućeg povećanja dostupnosti vatrenog oružja i uticaja na javnu bezbednost. Među njima je i državni tužilac Nevade, Aaron Ford, koji navodi da bi izmene mogle uticati na dosadašnje napore pojedinih država u sprečavanju oružanog nasilja. Ford je podsetio na masovnu pucnjavu u Las Vegasu iz 2017. godine, označenu kao najsmrtonosniju u savremenoj američkoj istoriji.

USPS nije zvanično komentarisao predlog izmena nakon isteka roka za javne komentare. Dalje odluke očekuju se nakon analize pristiglih mišljenja i konsultacija sa nadležnim institucijama.

Američki sud potvrdio da su grantovi za humanističke nauke nezakonito ukinuti od strane administracije, navodeći kršenje ustava

Savezni sud u Sjedinjenim Američkim Državama doneo je odluku kojom se ukidanje grantova za humanističke nauke, koje je sprovela administracija 2025. godine, proglašava protivzakonitim i neustavnim. Odluka je doneta u četvrtak, a sudija Kolin Mekmahon navela je da je masovna obustava grantova prema tri vodeće američke naučne organizacije izvršena bez odgovarajućeg zakonskog osnova.

Ukidanje grantova sprovelo je američko Ministarstvo za državnu upravu i efikasnost (DOGE) u aprilu 2025. godine, čime su prekinuta sredstva Nacionalne fondacije za humanističke nauke. Među pogođenim organizacijama su Američki savet za naučna društva, Američko istoričarsko udruženje i Američko udruženje za moderne jezike. Ove organizacije su, prema navodima iz sudske dokumentacije, prethodno bile korisnici grantova odobrenih od strane Kongresa.

Tri pogođene organizacije podnele su tužbu u maju 2025. godine sa obrazloženjem da izvršna vlast nema ustavna ovlašćenja da blokira, menja ili odlaže korišćenje sredstava koja je Kongres prethodno odobrio. U presudi je navedeno da je prekid grantova bio protivzakonit, kako prema Prvom amandmanu, tako i prema komponenti jednakosti iz Petog amandmana američkog ustava.

Sudija Mekmahon je u obrazloženju navela da DOGE nije imao zakonska ovlašćenja za ovakvu meru, te je zabranila dalju primenu odluke o ukidanju grantova. Ova presuda obuhvata i srodni postupak koji su pokrenuli članovi Udruženja autora, koji su takođe bili korisnici grantova.

U tekstu presude navodi se da zaposleni u DOGE nisu analizirali pojedinačne prijave ili dokumentaciju prilikom odlučivanja o ukidanju grantova, a da su u nekim slučajevima koristili veštačku inteligenciju za izradu obrazloženja za odbijanje sredstava. Sud je zaključio da ovakav način rada nije u skladu sa zakonskim procedurama.

Ova odluka predstavlja značajan pravni presedan u vezi sa pravima naučnih i kulturnih organizacija u Sjedinjenim Državama na sredstva čije je izdavanje prethodno odobreno zakonodavnom granom vlasti. Detalji presude, koja sadrži 143 strane, javno su dostupni u sudskoj arhivi.

Panel sudija doneo odluku protiv najnovijih tarifa uvedenih od strane administracije, potvrđeno iz sudskih izvora

Američki trgovinski sud doneo je u četvrtak odluku kojom se poništavaju poslednje tarife od 10 procenata na globalni uvoz, koje je uvela administracija bivšeg predsednika Donalda Trampa. Odluka je rezultat glasanja sudskog panela, gde su dva sudije bila za ukidanje, a jedan protiv, navodi se u zvaničnom sudskom dokumentu.

Sud je presudio u korist 24 savezne države i manjeg broja preduzeća koja su još u martu podnela tužbu protiv mera administracije. Oni su osporili pravnu osnovanost naplate carina na većinu uvoznih proizvoda, tvrdeći da nisu u skladu sa važećim zakonima.

Tarife koje su predmet spora uvedene su u februaru, svega nekoliko dana nakon što je Vrhovni sud Sjedinjenih Američkih Država prethodno ukinuo raniji paket tarifa nazvanih “Liberation Day”. Te ranije tarife bile su uvedene u aprilu 2025. godine na osnovu Zakona o međunarodnim vanrednim ekonomskim ovlašćenjima (IEEPA).

Vrhovni sud je tada, u odluci donetoj sa šest glasova za i tri protiv, utvrdio da IEEPA ne daje predsedniku ovlašćenje za uvođenje takvih tarifa. Nakon toga, administracija je pokušala da uvede novi paket carina, koji je sada takođe poništen odlukom trgovinskog suda.

Sudska dokumentacija navodi da su tužitelji ukazali na značajne ekonomske posledice tarifa i njihovu pravnu neutemeljenost. Sud je naveo da je odluka utemeljena na postojećem zakonodavnom okviru i prethodnim presudama Vrhovnog suda.

Za sada nije poznato da li će administracija podneti žalbu na ovu odluku. Izvori iz sudskih krugova napominju da bi potencijalna žalba mogla odložiti implementaciju sudske presude, dok bi konačna odluka mogla imati dugoročne posledice na američku trgovinsku politiku.

Ovaj slučaj deo je šireg pravnog i političkog spora oko ovlašćenja izvršne vlasti u oblasti međunarodne trgovine, koji traje od početka primene tarifa tokom prethodnih godina. Preduzeća i savezne države koje su podnele tužbu ističu da se ovakvim merama ugrožava stabilnost tržišta i poslovanja.

Trenutno, prema dostupnim informacijama, sporni paket tarifa više nije na snazi dok se čeka na eventualne daljnje pravne korake.