Rani preventivni pregledi omogućavaju otkrivanje raka dok bolest još nije pokazala nikakve znake
Žene u Srbiji svake godine sve češće se suočavaju sa ozbiljnim zdravstvenim izazovima kao što je rak. Pet pregleda koji otkrivaju rak pre pojave simptoma kod žena mogu biti ključni za očuvanje zdravlja i dugovečnost. Rano otkrivanje bolesti značajno povećava šanse za uspešno lečenje, što je posebno važno za žene između 25 i 74 godine. Pre svega, stručnjaci naglašavaju značaj redovnih preventivnih pregleda – i kada ne postoje nikakvi simptomi.
Koji su pregledi najvažniji za rano otkrivanje raka?
Najvažniji pregled za žene starije od 50 godina je mamografija (rendgensko snimanje dojki), koja može otkriti promene na dojkama pre nego što se pojave prvi simptomi. Takođe, žene sa većim rizikom, posebno one sa porodičnom istorijom raka dojke ili prisutnim BRCA1 i BRCA2 mutacijama, trebalo bi da počnu sa pregledima ranije i češće. Pored toga, važan je i ultrazvuk ili magnetna rezonanca dojki u određenim situacijama. Samopregled jeste koristan, ali ne može zameniti mamografiju.
Drugi značajan pregled je Papa test, koji otkriva promene na ćelijama grlića materice pre nego što postanu kancerogene. Preporučuje se svim ženama od 25 do 64 godine. Osim toga, testiranje na visokorizične tipove HPV-a dodatno povećava šansu za rano otkrivanje mogućih promena.
Test iz stolice i rana dijagnostika raka debelog creva
Test iz stolice je jednostavan pregled koji može otkriti nevidljivo prisustvo krvi – prvi znak mogućih promena na debelom crevu. Ovaj pregled se preporučuje ženama između 50 i 74 godine, a kod onih sa porodičnom istorijom raka debelog creva, skrining može početi i ranije. Kao rezultat, mnoge promene mogu biti otkrivene i uklonjene pre nego što postanu opasne.
Rani preventivni pregledi omogućavaju da se rak otkrije u trenutku kada je lečenje najuspešnije. Pored toga, otkrivanje i uklanjanje promena pre nego što postanu malignitet može sprečiti razvoj bolesti. Ipak, svaka žena treba da razgovara sa svojim lekarom o učestalosti pregleda i da ne preskače preporučene kontrole bez obzira na to što se oseća zdravo.
Izjave lekara i preporuke ženama
Dr Ana Petrović, specijalista onkologije, ističe: „Rano otkrivanje raka značajno povećava šanse za izlečenje. Žene koje redovno idu na preventivne preglede često imaju bolju prognozu.“ Ona dodaje: „Ne ignorišite simptome niti preskačite pozive za skrining, čak i ako se osećate potpuno zdravo.“
Na kraju, važno je da žene obrate pažnju na promene u svom telu, poput promene oblika dojke, pojave nove kvržice, uvlačenja kože ili iscedka iz bradavice. Takođe, savetuju se da redovno obavljaju preporučene preglede prema uzrastu i ličnom riziku. Informišite se o organizovanim programima skrininga u svojoj opštini ili gradu.
Za tačnu dijagnozu i savet obratite se lekaru.
