Multipli mijelom često ostaje neprepoznat kod žena starijih od 50 godina, a rana dijagnoza je ključna za uspešno lečenje
Simptomi poput dugotrajnih bolova u kostima i anemije neretko prikrivaju ozbiljne bolesti, kao što je multipli mijelom – rak koštane srži koji mahom pogađa stariju populaciju. Bilal Dere, 55-godišnji stanovnik turskog grada Kastamonu, pune dve godine patio je od izraženih bolova u kostima i anemije, obilazeći više zdravstvenih ustanova bez jasne dijagnoze. Tek nakon detaljnih ispitivanja na Odeljenju hematologije, ustanovljeno je da boluje od multiplog mijeloma.
Multipli mijelom poznat je po tome što se razvija sporo i često je maskiran simptomima kao što su bolovi u leđima, grudima ili kičmi, zajedno sa anemijom. Mnoge žene starije od 50 godina ne prepoznaju ozbiljnost ovih tegoba na vreme, što može dovesti do odlaganja dijagnoze i početka lečenja.
Prema rečima dr Aslihan Sezgin, specijalistkinje koja je vodila Bilalov slučaj, multipli mijelom je jedan od najčešćih maligniteta krvi kod odraslih. „Najčešće se javlja kod osoba starijih od 50 godina, iako poslednjih godina primećujemo i pojavu kod mlađih pacijenata. Kod osoba mlađih od 30 godina vrlo je redak“, istakla je dr Sezgin. Ova bolest nastaje kao posledica nekontrolisanog umnožavanja plazma ćelija u koštanoj srži, koje proizvode antitela. Za razliku od leukemije, multipli mijelom napreduje sporo i kroz simptome kao što su bolovi u kostima, neobjašnjiva anemija, spontani prelomi i ponekad bubrežna insuficijencija. „Najčešći simptomi su bolovi u kostima, posebno u leđima, grudima i kičmi, spontani prelomi bez povrede, anemija i bubrežna insuficijencija“, objasnila je dr Sezgin.
Kod Bilala Dere anemija je trajala oko godinu i po dana, a nije bila posledica nedostatka gvožđa niti vitamina. To je navelo lekare da posumnjaju na multipli mijelom i sprovedu dodatne analize. „Što ranije postavimo dijagnozu multiplog mijeloma, veće su šanse da sprečimo trajna oštećenja bubrega, prelome kostiju, potrebu za dijalizom ili čestim transfuzijama krvi“, naglašava dr Sezgin. Nakon aspiracije i biopsije koštane srži, otkriveno je da je 70 do 80 odsto ćelija predstavljalo plazma ćelije, što je potvrdilo dijagnozu. Već sledećeg dana započeta je hemoterapija.
Rano prepoznavanje multiplog mijeloma presudno je za sprečavanje komplikacija, a naročito je važno da žene ne ignorišu dugotrajne bolove u kostima i anemiju, već da se što pre obrate hematologu ili internisti. Stručnjaci poručuju: svaki neobjašnjiv bol ili promena u zdravlju zahteva pažnju i pravovremeno traženje stručnog mišljenja, jer to može značiti razliku u kvalitetu života i ishodu lečenja.
