Zaposleni sa više od 45 godina staža i dalje uplaćuju doprinose, ali se za penziju priznaje najviše 45 godina
Prema važećem Zakonu o penzijskom i invalidskom osiguranju, građani Srbije ne mogu jednokratnom uplatom doprinosa da nadoknade godine radnog staža koje im nedostaju za penziju. Pravo na starosnu penziju ostvaruje se isključivo uz ispunjenje propisanih uslova, među kojima je osnovni minimalni staž osiguranja. Doprinosi se mogu uplaćivati samostalno, ali samo unapred i mesečno, u okviru dobrovoljnog uključivanja u obavezno penzijsko i invalidsko osiguranje, dok naknadna uplata za ranije godine nije dozvoljena.
Fond PIO podseća da zaposleni koji ostanu u radnom odnosu i nakon navršenih 45 godina staža nastavljaju sa uplatom doprinosa, iako se za obračun visine penzije priznaje najviše 45 godina radnog staža. Povraćaj već uplaćenih doprinosa nije moguć, bez obzira na to da li osiguranik ostvari pravo na penziju ili ne.
Dodatne probleme imaju građani koji pred odlazak u penziju otkriju da za određene godine nedostaju podaci o stažu ili da poslodavac nije izmirio doprinose. Za period pre 1. januara 2018. godine, ukoliko u matičnoj evidenciji nedostaju prijave M4, postoji mogućnost da doprinosi nisu uplaćeni ili da prijave nisu dostavljene. U takvim slučajevima najpre se proverava dokumentacija kod pravnog sledbenika preduzeća ili u gradskom arhivu, a ako je preduzeće ugašeno bez pravnog sledbenika, neuplaćeni doprinosi se ne mogu potraživati.
Potraživanje uplate doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje, prema zakonu, ne zastareva. Uplata doprinosa je trajna zakonska obaveza poslodavca, dok je za njihovu naplatu nadležna Poreska uprava. Izuzetak postoji za osiguranike koji sami mogu da uplate doprinose za periode kada je poslodavac izostavio uplatu, ali samo ako je taj staž neophodan za ostvarivanje prava na penziju ili novčanu naknadu kod Nacionalne službe za zapošljavanje.
Najčešće probleme imaju radnici koji tek prilikom podnošenja zahteva za penziju uoče da doprinosi nisu uplaćivani pre dve ili tri decenije. U evidenciji Fonda PIO ponekad postoje nepravilnosti zbog ranijeg ručnog vođenja evidencije kod poslodavaca, te se prilikom ostvarivanja prava na penziju vrše dodatne provere na osnovu dokumentacije osiguranika. Fond PIO savetuje građanima da blagovremeno provere podatke u matičnoj evidenciji i isprave eventualne greške pre podnošenja zahteva za penziju.
