Više od 200.000 građana moraju da vrate novac bankama zbog troškova obrade kredita, uključujući zateznu kamatu
Prema najnovijim ekonomskim analizama, više od 200.000 građana podnelo je tužbe protiv banaka do kraja 2021. godine, potražujući povraćaj novca naplaćenog po osnovu troškova obrade kredita, nakon što je 2018. godine Vrhovni sud doneo odluku da banke nemaju pravo na naplatu tih usluga. Građani su u tom periodu dobijali presude u svoju korist i naplatili sredstva, ali je promenom stava Vrhovnog kasacionog suda situacija preokrenuta – sada su u obavezi da novac vrate i to sa zateznom kamatom.
Banke su tri puta pokušavale da zaštite svoje interese, a nakon poslednje odluke Vrhovnog kasacionog suda, pozivaju se na Zakon o finansijskim uslugama i Zakon o bankama, prema kojima banka ima pravo da naplati troškove obrade kredita, ukoliko su ti troškovi jasno definisani i klijent je potpisom ugovora dao saglasnost na navedene obaveze. Vladmir Vasić, finansijski strateg, naglašava: „Ukoliko je klijentu predočeno pre potpisivanja ugovora koje su njegove obaveze – onda imaju pravo. Pristali ste na to, a onda je nejasnim tumačenjem pojedinih sudova došlo do zabune.”
Dejan Gavrilović iz Udruženja za zaštitu potrošača „Efektiva” navodi da klijenti koji su već naplatili novac i platili advokata sada moraju da vrate sve iznose: „Pet godina unazad nama se žale klijenti da su dobili spor i novac im je isplaćen, a onda nakon dve godine dobijaju rešenje da sve to moraju da vrate.” Ovi građani sada su dužni da bankama vrate iznos sa zateznom kamatom, koja uvećava ukupni povraćaj u odnosu na iznos koji su prvobitno dobili. Advokat Miroslav Živković ističe: „Decenijama je bio poznat stav – nije bilo sporno da li banke imaju pravo da naplaćuju troškove obrade kredite, već je bilo sporno da se ti troškovi prikažu, da budu stvarni, da ih obrazložite, da znate zašto plaćate tu naknadu.”
Ustavni sud tek treba da odluči o žalbama građana, ali do tada su dužni da vrate iznos sa kamatom, što za mnoge znači veći iznos od onog koji su prvobitno naplatili od banaka.
