Prema analizama, Izrael više ne zauzima centralnu ulogu u koordinaciji sa SAD tokom aktuelne krize

Premijer Izraela Benjamin Netanjahu izgubio je uticaj u koordinaciji sa Sjedinjenim Američkim Državama tokom aktuelnog sukoba sa Iranom, navode izvori iz analize koja je danas objavljena. Prema navodima, Izrael više ne zauzima centralno mesto u odnosima sa Vašingtonom, a američka administracija je postupno isključila izraelske zvaničnike iz detalja pregovora sa Iranom.

U ranoj fazi eskalacije, Netanjahu je smatrao da bi zajednički izraelsko-američki vojni udari mogli dovesti do promene režima u Iranu i potpunog zaustavljanja njegovog nuklearnog programa. Izraelski premijer je tada isticao svakodnevnu komunikaciju sa američkim predsednikom Donaldom Trampom i svoju ključnu ulogu u upravljanju krizom.

Međutim, tokom daljeg razvoja događaja, nakon što glavni ratni ciljevi nisu ostvareni, SAD su se okrenule pregovorima o deeskalaciji sa Iranom. Izraelski zvaničnici, kako se navodi, informacije o kontaktima Vašingtona i Teherana pribavljali su putem obaveštajnih i regionalnih kanala, a ne iz zvaničnih izvora.

Analiza navodi da su izraelske vlasti zabrinute zbog promene prioriteta SAD, posebno nakon što je Iran zatvorio Ormuski moreuz i došlo do rasta cena nafte, što je uticalo na američku odluku da prioritet da prekidu sukoba. Izrael nije uspeo da ostvari tri ključna ratna cilja: promenu režima u Iranu, uništenje nuklearnog programa i neutralizaciju balističkih raketa. Američki predlozi su, u kasnijoj fazi, išli ka privremenom zamrzavanju nuklearnih aktivnosti, a ne njihovom potpunom ukidanju.

U vojnom domenu, SAD su u početku koordinisale sa Izraelom napade na iranske naftne i gasne objekte, ali su kasnije ograničile podršku zbog bojazni od širenja sukoba i posledica po globalno energetsko tržište. Takođe, pojedini izraelski planovi, poput angažovanja kurdskih boraca unutar Irana, zaustavljeni su od strane američke administracije nakon početne podrške.

Prema ocenama, Izrael se postepeno pomerio iz pozicije ravnopravnog partnera ka ulozi izvršioca američke politike, uz sve veću zavisnost od podrške Vašingtona. Izraelski ministar odbrane Izrael Kac potvrdio je da Izrael čeka “zeleno svetlo iz SAD” za određene poteze. Zaključuje se da je Netanjahu u međuvremenu prilagodio politički narativ, ističući značaj američko-izraelskog savezništva, dok budući tok odnosa sa Iranom u velikoj meri zavisi od američkih procena.