Američke agencije potvrdile slučaj, istraga u toku, stručnjaci analiziraju uzrok smrti ugrožene vrste

Trudna jedinka kita perajara, koja se nalazi na listi ugroženih vrsta, pronađena je mrtva na pramcu turističkog broda koji je pristao u luku Sjuard na jugu Aljaske, saopštili su američki zvaničnici. Nadležni iz NOAA Fisheries potvrdili su da je kit otkriven na delu pramca poznatom kao ‘bulbous bow’ prilikom dolaska broda u luku.

Nakon što je telo životinje, dužine oko 18,5 metara, prebačeno na obližnju plažu u blizini luke, stručnjaci NOAA Fisheries i organizacije Alaska SeaLife Center započeli su obdukciju u cilju utvrđivanja uzroka smrti. Do ponedeljka, zvaničnici nisu objavili detalje o okolnostima koje su dovele do uginuća, ali je potvrđeno da je životinja bila gravidna. “Molimo građane da ne prilaze mestu obdukcije radi sopstvene bezbednosti i da bi tim mogao nesmetano da sprovede istraživanje i uzorkovanje”, naveli su iz NOAA Fisheries Alaska. Takođe su istakli da je zabranjeno uzimanje bilo kog dela životinje, osim za pripadnike autohtonih zajednica koji to čine u skladu sa zakonima o tradicionalnoj upotrebi.

Uprava NOAA Fisheries pokrenula je istragu povodom ovog slučaja i pozvala građane koji imaju informacije da ih dostave putem dežurne telefonske linije. Kitovi perajari su druga po veličini vrsta kitova na svetu, odmah iza plavetnog kita, i rasprostranjeni su širom svetskih okeana. Stručnjaci navode da je sudar sa plovilima jedna od glavnih pretnji po ovu zaštićenu vrstu.

Organizacija NOAA Fisheries, koja je zadužena za upravljanje i očuvanje morskih resursa SAD, sarađuje sa više institucija kako bi utvrdila sve okolnosti ovog događaja. Ispitivanja i prikupljanje uzoraka sa terena nastaviće se narednih dana, dok međunarodni mediji prenose da je ovakvih slučajeva bilo i ranije, ali su retki kada je reč o gravidnim jedinkama.

Zakon u Sjedinjenim Američkim Državama strogo reguliše postupanje sa ostacima ugroženih morskih životinja. U slučaju otkrivanja tela, svaki uzorak, tkivo ili deo životinje može biti prikupljen isključivo od strane ovlašćenih istraživača ili pripadnika autohtonih zajednica u skladu sa zakonom. Očekuje se da će rezultati obdukcije, kada budu dostupni, pružiti više informacija o uzrocima smrti ove jedinke. Prema podacima NOAA Fisheries, brojnost populacije kita perajara ostaje ugrožena, a stručnjaci ističu važnost praćenja i zaštite ove vrste.

Najviša sudska instanca SAD odlučila o žalbi tužilaštva, potvrđena presuda, osuđeni ostaje u zatvoru

Vrhovni sud Sjedinjenih Američkih Država doneo je 22. juna 2026. godine odluku kojom potvrđuje presudu za ubistvo u vezi sa nestankom šestogodišnjeg Etana Paca u Njujorku iz 1979. godine. Sud je sa šest glasova za i tri protiv usvojio žalbu tužilaštva države Njujork, čime je poništena ranija odluka federalnog apelacionog suda o obaranju presude. Troje sudija liberalnog bloka bili su protiv ove odluke.

Prethodnom odlukom Apelacionog suda za Drugi okrug poništena je presuda iz drugog suđenja Pedru Hernandezu, navodeći kao razlog način na koji je sudija odgovorio na pitanje porote tokom procesa. Tužioci su bili u pripremi za treće suđenje, budući da je prvo završeno bez presude, ali je Vrhovni sud ovim rešenjem omogućio da presuda iz drugog postupka ostane na snazi.

Tužilac okruga Menhetn, Alvin Bragg, ocenio je da je obrazloženje za poništenje presude bilo neosnovano i da je zanemarilo petomesečno suđenje u kojem je svedočilo 66 osoba. Sudije Vrhovnog suda SAD navele su u obrazloženju da federalni sudovi ne bi trebalo da preispituju odluke državnih sudova u skladu sa saveznim zakonom iz 1996. godine, koji ograničava nadzor saveznog pravosuđa nad državnim krivičnim postupcima.

Pedro Hernandez, koji ima 64 godine, izdržava kaznu od 25 godina do doživotnog zatvora u kazneno-popravnoj ustanovi Elmira u Njujorku. Odluka Vrhovnog suda znači da će nastaviti da izdržava kaznu, s mogućnošću podnošenja zahteva za uslovno puštanje 2037. godine.

Branitelji Pedru Hernandeza izrazili su nezadovoljstvo odlukom suda, navodeći da smatraju da „nevina osoba izdržava kaznu za delo koje nije počinila”. Hernandez je tokom policijskog ispitivanja priznao krivicu, ali su njegovi advokati tvrdili da je priznanje bilo lažno i rezultat mentalne bolesti koja uzrokuje halucinacije. Prema navodima odbrane, priznanje je usledilo nakon sedmočasovnog ispitivanja pre nego što su mu pročitana prava i pre nego što je razgovor snimljen. Kasnije je Hernandez dva puta ponovio priznanje na snimku.

Nestanak Etana Paca 1979. godine privukao je veliku pažnju javnosti i uticao na promene u načinu na koji roditelji nadziru decu u urbanim sredinama. Dečak je nestao na putu do autobuske stanice udaljene dve ulice od njegovog doma u Njujorku.

Prema izveštaju poverenika, trenutni sistem oporezivanja ne reflektuje rast prihoda najbogatijih, što utiče na fondove socijalnog osiguranja

Finansijska stabilnost američkog sistema socijalnog osiguranja suočava se sa dodatnim izazovima usled rastuće nejednakosti prihoda, prema najnovijem izveštaju poverenika. Tradicionalno, finansijski problemi ovog programa pripisivani su promenama u demografiji, kao što su starenje populacije i pad nataliteta, što rezultira manjim brojem radnika koji podržavaju penzionere. Međutim, stručnjaci sada ukazuju na to da značajan rast prihoda među najplaćenijim građanima, u poređenju sa stagnacijom prihoda niže i srednje klase, dodatno ugrožava održivost sistema.

Prema važećim pravilima, socijalno osiguranje oporezuje godišnju zaradu do određenog iznosa, koji trenutno iznosi 184.500 dolara. Prihodi iznad tog praga ne podležu dodatnom oporezivanju za potrebe socijalnog osiguranja. Zbog toga deo najbrže rastućih prihoda ostaje izvan oporezivanja, što umanjuje ukupne prihode programa. Izveštaj poverenika navodi da je udeo ukupnih plata koje podležu ovom porezu opao sa gotovo 87% 1984. godine na oko 83% danas, prvenstveno zbog bržeg rasta zarada u najvišem segmentu.

Direktorka Roosevelt instituta, Elizabet Vilkins, izjavila je da „fond socijalnog osiguranja trpi posledice zbog neusklađenosti programa sa savremenom ekonomskom realnošću”, ističući da značajan deo prihoda sada odlazi ka najbogatijima, izvan oporezivanja za socijalno osiguranje.

Među predlozima za stabilizaciju finansiranja programa nalazi se i ukidanje gornje granice oporezivanja, što bi podrazumevalo da i prihodi iznad trenutnog limita budu oporezovani, navode određeni ekonomski analitičari. Ovakav potez, prema njihovim mišljenjima, mogao bi doprineti jačanju finansijske održivosti programa, ali o tome još nije postignut politički konsenzus.

Bez promene postojećeg modela, izveštaj poverenika upozorava da bi fond socijalnog osiguranja mogao postati insolventan do kraja 2032. godine. U tom slučaju, oko 70 miliona korisnika ovog sistema suočilo bi se sa smanjenjem svojih mesečnih primanja za približno 22%, što bi predstavljalo značajan izazov za mnoge korisnike. Stručnjaci navode da je nastavak reformi nužan kako bi se izbegle posledice po korisnike i osigurala dugoročna održivost sistema.