Vlade 14 država, uključujući SAD i Japan, objavile zajedničko saopštenje povodom deset godina od presude
Povodom desetogodišnjice odluke Arbitražnog tribunala o Južnom kineskom moru, vlade 14 država, među kojima su Sjedinjene Američke Države, Australija, Japan i Velika Britanija, izdale su zajedničko saopštenje potvrđujući posvećenost slobodnom i na međunarodnom pravu zasnovanom Indo-pacifičkom regionu. U saopštenju je naglašeno da je odluka iz 2016. godine, doneta prema Konvenciji UN o pravu mora (UNCLOS), konačna i pravno obavezujuća za strane u sporu, posebno u određivanju pomorskih prava između Kine i Filipina.
Potpisnice su istakle da Kina nema pravni osnov za teritorijalna potraživanja u Južnom kineskom moru na osnovu takozvanih „istorijskih prava“. Navodi se i da je potrebno poštovanje slobode plovidbe i preleta, kao i drugih međunarodno priznatih prava korišćenja morskog prostora. Izražen je protest protiv jednostranih i destabilizujućih poteza koji podrazumevaju upotrebu sile ili prisile u regionu.
Posebna zabrinutost upućena je zbog angažovanja kineske obalske straže, vojske i pomorskih milicija u uznemiravanju, blokiranju ili zastrašivanju zakonitih operacija drugih država na moru i u vazduhu. U saopštenju je upozoreno da takve aktivnosti ugrožavaju bezbednost ribara i vojnog osoblja, kao i regionalni mir. Države potpisnice pozvale su sve strane da poštuju arbitražnu odluku iz 2016. godine i istakle spremnost za saradnju sa Asocijacijom nacija jugoistočne Azije (ASEAN) radi očuvanja Južnog kineskog mora kao zone prosperiteta, saradnje i sigurne trgovine.
„Pozivamo sve strane da strogo poštuju odluku tribunala i uzdrže se od bilo kakvih jednostranih aktivnosti koje mogu ugroziti stabilnost regiona“, navodi se u zajedničkoj izjavi.
