Vekovima star običaj simbolizuje pobedu života nad smrću, a prisutan je i van Srbije

Kucanje uskršnjim jajima predstavlja jedan od najupečatljivijih običaja tokom proslave Vaskrsa kod hrišćana, a osim zabave, običaj nosi duboko simboličko značenje. Ovaj čin, široko rasprostranjen u pravoslavnim porodicama u Srbiji i regionu, simbolizuje pobedu života nad smrću kroz razbijanje ljuske jajeta, što se tumači kao znak Hristovog vaskrsenja. Jaje se tradicionalno farba, poklanja i lomi, dok prvo ofarbano jaje na Veliki četvrtak ili Veliki petak, čuvarkuća, obavezno bude crveno i ostaje u domu cele godine kao simbol zdravlja i blagostanja.

Prema pravoslavnoj tradiciji, crvena boja jaja označava Hristovu krv, ljubav, žrtvu i vaskrsenje. U mnogim domaćinstvima, kucanje jajima prerasta i u takmičarsku igru, ali je osnovna poruka običaja vezana za veru, nadu i zajedništvo.

Slični običaji prisutni su i u drugim pravoslavnim i hrišćanskim zemljama. U Bugarskoj se veruje da onaj čije jaje ostane celo tokom kucanja biće zdrav tokom cele godine, dok se u Grčkoj jaja farbaju isključivo u crveno. U Rumuniji se kucanje jajima praktikuje u krugu porodice uz slične pozdrave. U nekim zapadnim zemljama, poput SAD i Velike Britanije, praznik se obeležava “lovom na uskršnja jaja”, dok u Rusiji poklanjanje jajeta prati poljubac u obraz kao znak ljubavi i mira.

U Hramu Svetog Vasilija Ostroškog održano takmičenje za decu, nagrađeni radovi Vanje Radovanović i Luke Marjanovića

U Hramu Svetog Vasilija Ostroškog u Leposaviću, 14.4.2024. godine, proslavljen je praznik Vaskrs u prisustvu velikog broja vernika, saopšteno je zvanično. Nakon svete liturgije i čitanja poslanice patrijarha, deca su učestvovala u tradicionalnom takmičenju za najlepše i najjače vaskršnje jaje.

Ovogodišnji pobednici su Vanja Radovanović, koja je nagrađena za najlepše jaje oslikano likom Hrista, i Luka Marjanović, čije je jaje proglašeno za najjače. Pobednici, kao i drugoplasirani i trećeplasirani, nagrađeni su trofejima, ikonama i prigodnim darovima. Vanja Radovanović navela je da joj je ideju za crtež dala majka, a da je izrada zahtevala pažnju i trud, dok je Luka Marjanović izrazio zadovoljstvo što je iz Beograda došao kod bake u Leposavić i osvojio nagradu.

Protojerej Dragan Đukić čestitao je vernicima praznik Vaskrs i naglasio značaj okupljanja dece u porti hrama tokom prazničnih dana.

Jezikolozi i istorijski izvori navode da je izraz ‘tucanje jajima’ jedini ispravan u uskršnjim običajima

Pitanje da li je pravilno reći ‘tucanje jajima’ ili ‘kucanje jajima’ svake godine izaziva nedoumice među građanima Srbije, posebno tokom uskršnjih praznika. Prema najvažnijim jezičkim izvorima i tumačenju stručnjaka, izraz ‘tucanje jajima’ smatra se pravilnim i u skladu sa srpskom tradicijom.

U poznatom ‘Srpskom rječniku’ Vuka Karadžića, glagol ‘tucati’ direktno se dovodi u vezu sa glagolom ‘tući’, odnosno udarati, što se poklapa sa običajem razbijanja jaja tokom Uskrsa. Ovaj izraz se navodi i u rečnicima Matice srpske, gde ‘tucati’ znači drobiti, mrviti ili udarati.

Iako neki smatraju da izraz ‘kucanje’ zvuči nežnije, lingvisti ističu da je u pitanju netačan termin. Mirjana Blažić, autorka knjige ‘Srpski na srpskom’, naglašava da nema potrebe izbegavati izraz ‘tucanje jajima’, jer je značenje jasno i bez dvosmislenosti – odnosi se na tradicionalnu igru i simboliku praznika.

U savremenim rečnicima se navodi da glagol ‘tucati’ može imati i druga značenja, ali u kontekstu Uskrsa koristi se isključivo u tradicionalnom i simboličkom smislu. Zaključak je da je ispravno koristiti izraz ‘tucanje jajima’, što potvrđuju i istorijski izvori i savremeni lingvisti.