Prezime nije samo deo identiteta. Ono često čuva priču o precima, zanimanju kojim su se bavili, mestu iz kojeg su potekli ili osobini po kojoj je neka porodica bila prepoznatljiva. Neka srpska prezimena stara su nekoliko vekova i iza sebe imaju zanimljivo poreklo.
Većina srpskih prezimena završava se na nastavak -ić, koji je nekada označavao potomka, odnosno „sina od“. Tako je Petrović značio „Petrov sin“, Jovanović „Jovanov sin“, a Marković „Markov sin“. Vremenom su ta prezimena postala trajna i prenosila se sa kolena na koleno.
Evo kako su nastala neka od najpoznatijih srpskih prezimena.
1. Petrović
Jedno od najčešćih prezimena u Srbiji. Nastalo je od ličnog imena Petar i označava potomke čoveka koji se tako zvao.
2. Jovanović
Potiče od imena Jovan, jednog od najrasprostranjenijih hrišćanskih imena na ovim prostorima.
3. Nikolić
Prezime izvedeno od imena Nikola, koje vodi poreklo od grčke reči sa značenjem „pobednik naroda“.
4. Marković
Nastalo od imena Marko, veoma čestog još od srednjeg veka.
5. Ilić
Prezime izvedeno od imena Ilija, koje je kroz vekove bilo veoma zastupljeno među Srbima.
6. Stojanović
Nastalo od imena Stojan, koje je nekada davano deci sa verovanjem da će „ostati“ u životu i porodici.
7. Đorđević
Potiče od imena Đorđe, odnosno Georgije, što na grčkom znači zemljoradnik.
8. Pavlović
Izvedeno od imena Pavle, jednog od najčešćih imena u pravoslavnoj tradiciji.
9. Milošević
Prezime nastalo od imena Miloš, koje vodi poreklo od staroslovenskog korena „mil“, u značenju drag ili mio.
10. Savić
Potomci čoveka po imenu Sava, imena koje je posebno značajno u srpskoj istoriji i tradiciji.
11. Popović
Jedno od retkih prezimena koje nije nastalo od ličnog imena. Označavalo je potomke pravoslavnog sveštenika, odnosno „popa“.
12. Kovačević
Prezime koje potiče od zanimanja. Kovač je nekada bio jedan od najcenjenijih zanatlija u selu.
13. Lončar
Porodica čiji su preci izrađivali zemljano posuđe.
14. Terzić
Naziv potiče od turske reči za krojača, pa ukazuje na zanat kojim su se preci bavili.
15. Mlinarević
Prezime povezano sa mlinarima i radom u vodenicama.
16. Vuković
Izvedeno od imena Vuk, koje je u srpskoj tradiciji imalo zaštitnu ulogu. Verovalo se da ime štiti dete od zlih sila.
17. Obradović
Nastalo od starog slovenskog imena Obrad, koje znači radost ili onaj kome se raduju.
18. Ristić
Potiče od imena Rista, odnosno Hristifor ili Hristo, koje je bilo veoma rasprostranjeno u južnim krajevima.
19. Krstić
Prezime izvedeno od imena Krsta ili Krsto, koje ima hrišćansko poreklo.
20. Cvetković
Nastalo od starog narodnog imena Cvetko, koje simbolizuje napredak, mladost i novi život.
Kako su nastajala srpska prezimena?
Istoričari navode da su prezimena uglavnom nastajala na četiri načina:
- po ocu ili pretku (Petrović, Jovanović);
- po zanimanju (Kovačević, Lončar, Popović);
- po mestu porekla;
- po nadimku ili ličnoj osobini pretka.
Tek u 19. veku prezimena postaju trajna i nasleđuju se bez promena, što je omogućilo lakše vođenje matičnih knjiga i državnih evidencija.
Da li znate poreklo svog prezimena?
Mnoge porodice i danas čuvaju porodična predanja o tome odakle potiču njihovi preci. Ako znate zanimljivu priču o svom prezimenu ili poreklu porodice, podelite je u komentarima.
