Arheolozi pronašli keramičke cevi i hidraulični malter u Plani, rudarskom centru kod Kopaonika, uz iznenađenje istoričara.
Otkriće ostaci srednjovekovnog vodovoda na području Kopaonika izazvalo je veliko interesovanje među stručnjacima. Prema objavi na Instagram stranici Istorija opštine Raška, arheolozi su pronašli fragmente vodovodnog sistema iz 13. ili 14. veka u Plani, nekadašnjem razvijenom naselju i važnom rudarskom centru. Zbog ovog otkrića, stručnjaci su izjavili da su ostali zatečeni prizorom, s obzirom na značaj i očuvanost strukture.
Arheološko otkriće kod Kopaonika
Prema dostupnim informacijama, otkriveni vodovod je, prema navodima sa zvanične stranice, služio za snabdevanje vodom stanovnika i rudara, ali i za olakšanje rudarskih radova. Za izgradnju ovog sistema korišćeno je oko 25.000 do 30.000 keramičkih cevi koje su povezane specijalnim hidrauličnim malterom. Ove cevi predstavljaju izuzetno tehničko dostignuće za period srednjeg veka, što dodatno potvrđuje značaj ovog arheološkog nalazišta.
Pored toga, prvi deo trase vodovoda polazio je od Kolske reke gde se nalazilo izvorište i rezervoar. Zatim je vodio preko Ceovišta, glavnog rudarskog revira, do mesta Pope u Kovačima, gde je bilo ispiralište zlata. Na taj način, vodovod je omogućavao efikasno dopremanje vode na ključna mesta u naselju.
Značaj otkrića i reakcije stručnjaka
Zahvaljujući pronalasku ostaci srednjovekovnog vodovoda, novo svetlo je bačeno na organizaciju i tehničku razvijenost rudarskih centara kod Kopaonika. Istoričari navode da su ovakvi sistemi retkost na širem području Balkana, što otkriće čini još vrednijim. Štaviše, ovakva infrastruktura pokazuje visok nivo znanja i prilagođavanja prirodnim uslovima tokom srednjeg veka.
Osim toga, detaljno proučavanje keramičkih cevi i hidrauličnog maltera može doprineti boljem razumevanju tehnika gradnje u to vreme. Tokom narednog perioda, očekuje se nastavak istraživanja na ovoj lokaciji, a dobijeni podaci mogli bi doprineti i budućim arheološkim projektima.
Srednjovekovni vodovod u Plani kao deo rudarske tradicije
Ostaci srednjovekovnog vodovoda kod Kopaonika svedoče o dugoj tradiciji rudarstva i tehničkog razvoja u ovom kraju. Takođe, otkriće podseća na važnost očuvanja kulturne baštine i nastavak istraživanja koja mogu doneti nova saznanja o istoriji lokaliteta.
Na kraju, prema saopštenju objavljenom na društvenim mrežama, istoričari i arheolozi nastaviće sa radom na ovoj značajnoj lokaciji, sa ciljem da otkriju još nepoznatih detalja iz prošlosti rudarskog centra Plana.
