Projekat nije ispunio ustavne i zakonske standarde za javni prostor, sa zahtevom za obustavu sprovođenja
Ministarstvo administracije lokalne samouprave u Prištini odbilo je zahtev Opštine Severna Mitrovica za realizaciju murala patrijarha Pavla u severnom delu grada, navodeći da projekat ne ispunjava ustavne i zakonske standarde za korišćenje javnog prostora. Prema zvaničnom dokumentu ministarstva, mural patrijarha Pavla ne može se tretirati isključivo kao privatna umetnička ili kulturna aktivnost, budući da predviđa postavljanje verske simbolike u javnom opštinskom prostoru.
Razlozi za odbijanje murala patrijarha Pavla u Severnoj Mitrovici
Ministarstvo administracije lokalne samouprave je u svom obrazloženju istaklo da opština ima obavezu da poštuje ustavna i konvencijska načela koja se odnose na neutralnost javnih vlasti prema verskim uverenjima, jednakost svih građana, zabranu diskriminacije i zaštitu prava svih zajednica. Takođe, naglašava se da dozvola izdata od strane Opštine Severna Mitrovica, u ovom obliku, ne pruža dovoljne garancije da su efekti projekta na stanovnike različitih veroispovesti uzeti u obzir.
Ministarstvo smatra da nisu primenjeni neutralni kriterijumi za korišćenje javnog prostora, da nije sprovedena sveobuhvatna javna konsultacija, kao i da proporcionalnost donete odluke nije obrazložena. Kao rezultat toga, ocenjeno je da projekat ne ispunjava potrebne pravne uslove za realizaciju na javnoj površini.
Obaveze opštine prema ustavnim i međunarodnim standardima
U saopštenju ministarstva se posebno ističe da svaka odluka o korišćenju javnih prostora mora biti u skladu sa Ustavom tzv. Kosova, Evropskom konvencijom o ljudskim pravima i standardima za zaštitu prava svih zajednica. Ministarstvo je iz tog razloga zatražilo obustavu sprovođenja projekta murala patrijarha Pavla i preduzimanje neophodnih mera za preispitivanje njegove zakonitosti.
Pored toga, prema zvaničnoj odluci, opština je dužna da u budućnosti osigura da svi projekti koji uključuju javni prostor budu usklađeni sa principima neutralnosti, jednakosti i javne konsultacije. Takav pristup treba da garantuje zaštitu prava svih građana, bez obzira na njihovu versku ili etničku pripadnost.
Postupak i implikacije odluke za Severnu Mitrovicu
Odluka Ministarstva administracije lokalne samouprave ima poseban značaj za sve buduće projekte koji se odnose na korišćenje javnih površina u Severnoj Mitrovici i drugim opštinama. Na taj način, podseća se na važnost poštovanja ustavnih načela i međunarodnih standarda, posebno u multietničkim sredinama. Očekuje se da će ova odluka uticati na proces donošenja odluka o postavljanju umetničkih i kulturnih sadržaja na javnim mestima, uz obavezno uključivanje šire javnosti i razmatranje interesa svih zajednica.
