Hronika
Najozloglašenija trovačica sa ovih prostora: Baba Anujka navodno je otrovala desetine ljudi, a jedno pitanje postavljala je svakom
Priča o Ani di Pištonji, poznatijoj kao Baba Anujka iz Vladimirovaca, i danas izaziva veliku pažnju. Smatra se jednom od najpoznatijih trovačica sa ovih prostora, a prema istorijskim izvorima i kasnijim procenama, broj njenih žrtava mogao bi da bude između 50 i 150. Zbog različitih izvora, tačan broj nikada nije pouzdano utvrđen.
Ana di Pištonja, poznatija kao Baba Anujka, ostala je upamćena kao jedna od najmisterioznijih i najozloglašenijih žena u istoriji Srbije. Rođena je u 19. veku, a život je provela u banatskom selu Vladimirovac, gde je stekla reputaciju travarke i žene kojoj su se mnogi obraćali kada su tražili pomoć za različite životne probleme.
Nakon smrti supruga, deo svoje kuće pretvorila je u improvizovanu laboratoriju u kojoj je pripremala razne mešavine i napitke. Ljudi su verovali da poseduje posebno znanje, pa su joj se obraćali zbog bolesti, ljubavnih problema, ali i iz mnogo mračnijih razloga.
Prema svedočenjima sa suđenja, Baba Anujka je gotovo svakom klijentu postavljala isto pitanje: „Koliko je težak taj problem?“ Iako je zvučalo kao da govori o životnoj nevolji, istražitelji su kasnije zaključili da je zapravo želela da sazna telesnu težinu osobe kojoj je napitak bio namenjen, kako bi odredila količinu otrova.
Njena takozvana „čarobna voda“ dovodi se u vezu sa velikim brojem sumnjivih smrti širom Banata. Istoričari navode da je tokom nekoliko decenija delovanja mogla biti povezana sa između 50 i 150 trovanja, ali tačan broj nikada nije zvanično potvrđen.
Baba Anjuka
Godinama je uspevala da izbegne odgovornost. Sumnje su postojale, ali nije bilo dovoljno dokaza koji bi je povezali sa smrtnim slučajevima. Preokret je usledio krajem dvadesetih godina prošlog veka, kada je istraga o nekoliko sumnjivih smrti dovela do ekshumacija. Analize su pokazale prisustvo otrovnih supstanci u telima preminulih, a pojedine osobe iz njenog okruženja pristale su da svedoče pred sudom.
Baba Anujka uhapšena je 1928. godine, kada je imala oko 90 godina. Na suđenju je proglašena krivom za saučesništvo u dva ubistva i osuđena na 15 godina zatvora. Zbog poodmaklih godina nije odslužila celu kaznu, a prema većini dostupnih istorijskih izvora, puštena je na slobodu nakon nekoliko godina i ubrzo potom preminula.
Iako je njena priča decenijama predmet knjiga, dokumentaraca i brojnih tekstova, važno je istaći da se mnogi detalji o njenom životu razlikuju od izvora do izvora. Ono oko čega postoji saglasnost jeste da je Baba Anujka ostala jedna od najpoznatijih istorijskih ličnosti povezanih sa trovanjima na prostoru Srbije i Balkana.